Bài báo khoa học Tập 65 Số CĐ 3 - Bệnh viện Phổi Trung ương 15/05/2024

11. BÁO CÁO TRƯỜNG HỢP VIÊM MẠCH HỦY BẠCH CẦU TRÊN DA DO THUỐC LAO TẠI BỆNH VIỆN PHỔI TRUNG ƯƠNG NĂM 2023

Nguyễn Mạnh Thế1,2, Nguyễn Kim Cương1,2, Đinh Văn Lượng1,2
1 National Lung Hospital
2 Bệnh viện Phổi Trung Ương
Tác giả liên hệ: Nguyen.manhthe0304@gmail.com
DOI: 10.52163/yhc.v65iCD3.1107
20 Lượt xem
15 Lượt tải xuống
Từ khóa
Viêm mạch hủy bạch cầu, rifampicin, pyrazinamid, lao phổi.
Tóm tắt

Đặt vấn đề: Tác dụng phụ trên da do thuốc lao là một tác dụng phụ thường gặp trong điều trị bệnh lao. Các phản ứng trên da hay gặp như: Hồng ban dạng sởi, hồng ban đa dạng, mề đay, viêm da bỏng vảy, lichenoid, hoại tử thượng bì nhiễm độc, hội chứng Steven Johnson… Tuy nhiên, viêm mạch hủy bạch cầu trên da (cutaneous leukocytoclastic vasculitis) do thuốc lao là một phản ứng hiếm gặp.

Mục tiêu: Chúng tôi báo cáo ca bệnh LCV trên da hiếm gặp do thuốc chống lao với hi vọng góp tiếng nói của mình trong thống kê y học, cũng như chia sẻ kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý hiếm gặp này.

Báo cáo ca bệnh: Chúng tôi báo cáo một trường hợp bệnh nhân nam 70 tuổi, được chẩn đoán mắc lao phổi, phác đồ điều trị bao gồm: Rifampicin, isoniazid, pyrazinamid và ethambutol. Sau 2 tháng điều trị, bệnh nhân xuất hiện nhiều ban xuất huyết ở cẳng chân và bàn tay hai bên. Kết quả mô bệnh học khi sinh thiết da phù hợp với viêm mao mạch hủy bạch cầu. Tổn thương trên da mất dần sau khi dừng thuốc lao và điều trị bằng corticoid cùng thuốc kháng histamin. Từng loại thuốc lao được dùng lại sau mỗi 4 ngày. Ban xuất huyết lần lượt xuất hiện trở lại khi bệnh nhân dùng pyrazinamid liều 500mg, và sau đó dùng rifampicin liều 450 mg.

Bàn luận: Bàn luận về dịch tễ, căn nguyên, điều trị LCV. Chúng tôi phân tích cách chẩn đoán ca bệnh này dựa trên mô bệnh học và test kích thích.

Kết luận: Đây là trường hợp viêm mạch hủy bạch cầu trên da hiếm gặp do rifampicin và pyrazinamid.

 

Tài liệu tham khảo
[1]
JA Carlson, The histological assessment of cutaneous Google Scholar
[2]
vasculitis, Histopathology, 56(1), 2010,p. 3-23. Google Scholar
[3]
G Haugeberg, R Bie, A Bendvold et al., Primary Google Scholar
[4]
vasculitis in a Norwegian community hospital: Google Scholar
[5]
A retrospective study, Clin Rheumatol, 17(5), Google Scholar
[6]
, p. 364-8. Google Scholar
[7]
A Arora, DA Wetter, TM Gonzalez-Santiago Google Scholar
[8]
et al., Incidence of leukocytoclastic vasculitis, 1996 Google Scholar
[9]
to 2010: A population-based study in Google Scholar
[10]
Olmsted County, Minnesota, Mayo Clin Proc, Google Scholar
[11]
(11), 2014, p. 1515-24. Google Scholar
[12]
GL Fekete, L Fekete, Cutaneous leukocytoclastic Google Scholar
[13]
vasculitis associated with erlotinib treatment: Google Scholar
[14]
A case report and review of the literature, Exp Google Scholar
[15]
Ther Med, 17(2), 2019, p. 1128-1131. Google Scholar
[16]
X Li, J Xia, M Padma et al., Cutaneous leukocytoclastic Google Scholar
[17]
vasculitis as the first manifestation Google Scholar
[18]
of malignant syphilis coinfected with human Google Scholar
[19]
immunodeficiency virus, J Cutan Pathol, 46(5), Google Scholar
[20]
, p. 393-395. Google Scholar
[21]
WC Tan, CK Ong, SC Kang et al., Two years Google Scholar
[22]
review of cutaneous adverse drug reaction from Google Scholar
[23]
first line anti-tuberculous drugs, Med J Malaysia, Google Scholar
[24]
(2), 2007, p. 143-6. Google Scholar
[25]
WE Parish, EL Rhodes, Bacterial antigens and Google Scholar
[26]
aggregated gamma globulin in the lesions of Google Scholar
[27]
nodular vasculitis, Br J Dermatol, 79(3), 1967, Google Scholar
[28]
p. 131-47. Google Scholar
[29]
M Carvalho, RL Dominoni, D Senchechen et al., Google Scholar
[30]
Cutaneous leukocytoclastic vasculitis accompanied Google Scholar
[31]
by pulmonary tuberculosis, J Bras Pneumol, 34(9), Google Scholar
[32]
, p. 745-8. Google Scholar
[33]
NM Johnson, MW McNicol, EJ Burton-Kee et Google Scholar
[34]
al., Circulating immune complexes in tuberculosis, Google Scholar
[35]
Thorax, 36(8), 1981, p. 610-7. Google Scholar
[36]
CH Chan, YW Chong, AJ Sun et al., Cutaneous Google Scholar
[37]
vasculitis associated with tuberculosis and its Google Scholar
[38]
treatment, Tubercle, 71(4), 1990, p. 297-300. Google Scholar
[39]
JH Kim, JI Moon, JE Kim et al., Cutaneous Google Scholar
[40]
leukocytoclastic vasculitis due to anti-tuberculosis Google Scholar
[41]
medications, rifampin and pyrazinamide, Allergy Google Scholar
[42]
Asthma Immunol Res, 2(1), 2010, p. 55-8. Google Scholar
[43]
Kumutnart C, Wanjarus R, Kunlawat T, Annular Google Scholar
[44]
leukocytoclastic vasculitis associated with anti-tuberculosis Google Scholar
[45]
medications: A case report, Journal of Medical Case Google Scholar
[46]
Reports, 7(1), 2013, p. 34. Google Scholar
[47]
T Schaberg, K Rebhan, H Lode, Risk factors for Google Scholar
[48]
side-effects of isoniazid, rifampin and pyrazinamide Google Scholar
[49]
in patients hospitalized for pulmonary Google Scholar
[50]
tuberculosis, Eur Respir J, 9(10), 1996, p. 2026-30. Google Scholar