ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ NGƯỜI BỆNH NHIỄM NẤM TALAROMYCES MARNERFFEI TẠI BỆNH VIỆN PHỔI TRUNG ƯƠNG NĂM 2024-2025
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Giới thiệu
Talaromyces marneffei trước đây được gọi là Penicillin marneffei là một trong những tác nhân gây nhiễm trùng cơ hội thường gặp nhất trên người bệnh AIDS, đặc biệt được ghi nhận ở các quốc gia Châu Á, đứng hàng thứ 3 sau bệnh lao và bệnh do nấm Cryptococcus neoformans. Hầu hết người bệnh nhiễm nấm Talaromyces marneffei đều bị suy giảm miễn dịch, tuy nhiên người khỏe mạnh cũng có thể mắc bệnh này, mặc dù rất hiếm. Bệnh có thể khu trú ở đường hô hấp, xương, khớp và đường ruột, hoặc lan rộng nhiều hệ cơ quan. Bệnh có biểu hiện lâm sàng và cận lâm sàng thường không đặc hiệu, bệnh dễ bị chẩn đoán nhầm với các bệnh lý nhiễm trùng khác, dẫn đến chậm trễ trong điều trị và tăng tỷ lệ tử vong [1].
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu hồi cứu trên 30 người bệnh nhiễm Talaromyces marneffei điều trị tại Bệnh viện Phổi Trung ương từ tháng 01/2024 đến tháng 09/2025. Các đối tượng được chia thành hai nhóm: HIV(+) và HIV(-) để so sánh đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và tỷ lệ tử vong.
Kết quả
Nghiên cứu trên 30 người bệnh nhiễm nấm T. marneffei cho thấy nhóm HIV(+) (n=9) có độ tuổi trung bình (38,44 ± 10,0) trẻ hơn đáng kể so với nhóm HIV(-) (55,29 ± 12,7) với p = 0,002. Về đặc điểm lâm sàng, nhóm HIV(+) có tỷ lệ gặp các triệu chứng tiêu chảy (77,8%), sẩn da (77,8%) và lách to (33,3%) cao hơn rõ rệt so với nhóm HIV(-) (p< 0,05). Về cận lâm sàng, chưa tìm thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về các xét nghiệm giữa hai nhóm (p > 0,05). Tuy nhiên, chỉ số bạch cầu ở nhóm HIV(+) có xu hướng thấp hơn nhóm HIV(-) (8,1 ±7,4 G/L so với 15,0 ±9,6 G/L, p = 0,064). Tỷ lệ tử vong chung của đối tượng nghiên cứu là 23,3%, trong đó nhóm HIV(+) chiếm 33,3%, cao hơn so với nhóm HIV(-) là 19,0% (p > 0,05)
Kết luận
Đặc điểm lâm sàng nhiễm nấm Talaromyces marnerffei có sự khác biệt rõ rệt giữa hai nhóm. Người bệnh HIV(+) thường biểu hiện bệnh cảnh hệ thống rầm rộ với sẩn da, tiêu chảy và tổn thương tạng (gan, lách). Ngược lại, nhóm HIV(-) chủ yếu biểu hiện tại hệ hô hấp, dễ gây nhầm lẫn với lao phổi hoặc các bệnh lý hô hấp. Tỷ lệ tử vong cao ở cả hai nhóm, đặc biệt là nhóm HIV(+), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chẩn đoán sớm và can thiệp kháng nấm kịp thời.k
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Nhiễm nấm, Talaromyces marnerffei, HIV
Tài liệu tham khảo
2. Võ Triều Lý, Vương Minh Nhựt, Thuỳ Lê (2023). Tổng quan về nhiễm nấm talaramoyces marneffei ở người bệnh nhiễm HIV/AIDS. Tạp chí Y học Việt Nam, 1, 145-150.
3. Bộ Y tế (2021). Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị nhiễm nấm xâm lấn. Quyết định 3429/QĐ-BYT,
4. Thuy Le M. W., Nguyen Huu Chi, Vo Minh Quang, Nguyen Tran Chinh, Nguyen Phu Huong Lan, Pham Si Lam, Michael J. Kozal, Cecilia M. Shikuma, Jeremy N. Day and Jeremy Farrar (2011). Epidemiology, Seasonality, and Predictors of Outcome of AIDS-Associated Penicillium marneffei Infection in Ho Chi Minh City, Viet Nam. . Clin Infect Dis, 52 (7), 945-952. doi: 10.1093/cid/cir028.
5. Phạm Thị Vân Anh, Hoàng Thị Hà (2015). Đặc điểm lâm sàng và kết quả điều trị ban đầu nhiễm nấm penicillum marneffei trên người bệnh nhiễm HIV/AIDS tại Bệnh viện Việt Tiệp, Hải Phòng từ 2008-2014. Truyền nhiễm Việt Nam, 1, 60-65.
6. R. Kawila, R. Chaiwarith và K. Supparatpinyo (2013). Clinical and laboratory characteristics of penicilliosis marneffei among patients with and without HIV infection in Northern Thailand: a retrospective study. BMC Infect Dis, 13, 464. doi: 10.1186/1471-2334-13-464.