CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ BỆNH NHI VIÊM NÃO NẶNG CÓ TĂNG ÁP LỰC NỘI SỌ

Đậu Việt Hùng1,2, Phạm Văn Thắng2
1 Bệnh viện Nhi Trung ương
2 Trường đại học Y Hà nội

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Viêm não cấp có hôn mê kèm tăng áp lực nội sọ (ICP) là tình trạng nặng với tiên lượng tử vong cao. Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị; do đó, việc xác định các yếu tố nguy cơ liên quan đến tử vong ở trẻ viêm não cấp nặng có hôn mê (Glasgow ≤8 điểm) là cần thiết nhằm tối ưu hóa chiến lược điều trị.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả tiến cứu được thực hiện trên các bệnh nhi từ 1 tháng đến 16 tuổi được chẩn đoán viêm não cấp có hôn mê (GCS ≤8) và được đo áp lực nội sọ trong nhu mô não. Bệnh nhân được điều trị theo phác đồ của Bệnh viện Nhi Trung ương, với chiến lược kiểm soát tăng áp lực nội sọ dựa trên ICP, áp lực tưới máu não (CPP) và huyết áp động mạch trung bình (MAP) theo mục tiêu. Các yếu tố lâm sàng, cận lâm sàng, điểm PRISM II, số tạng suy và các biến chứng liên quan đến bệnh hoặc điều trị được phân tích theo kết quả sống hoặc tử vong.
Kết quả:Trong thời gian nghiên cứu, 44 bệnh nhân đủ tiêu chuẩn được đưa vào phân tích, trong đó 19 bệnh nhân sống và 25 bệnh nhân tử vong. Phân tích đơn biến cho thấy các triệu chứng lâm sàng như sốt, tăng trương lực cơ và co giật không liên quan đến kết quả điều trị (p>0,05). Ngược lại, PRISM II cao, số tạng suy ≥3, PaCO₂ >45 mmHg, tăng áp lực nội sọ dai dẳng, đái nhạt trung ương và quá tải dịch >10% có liên quan đến tử vong (p<0,05). Trong phân tích đa biến, chỉ có tăng áp lực nội sọ dai dẳng và PaCO₂ >45 mmHg là các yếu tố độc lập liên quan đến tử vong (p=0,04 và p=0,03).
Kết luận: Tăng áp lực nội sọ dai dẳng và tăng PaCO₂ >45 mmHg là hai yếu tố tiên lượng độc lập liên quan đến kết quả xấu ở bệnh nhân viêm não cấp nặng có tăng áp lực nội sọ. Việc kiểm soát chặt chẽ ICP và PaCO₂ có vai trò quan trọng trong cải thiện tiên lượng cho nhóm bệnh nhân này.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Kumar G, Kalita J, Misra UK (2009). Raised intracranial pressure in acute viral encephalitis. Clin Neurol Neurosurg, 111, 399- 406.
2. Bokade C, Gulhane R, Bagul A et al (2014). Acute Febrile Encephalopathy in Children and Predictors of Mortality. J Clin Diagn Res, 8 (8), PC09–PC11.
3. Odetola FO, Tilford JM, Davis MM (2006). Variation in the use of intracranial-pressure monitoring and mortality in critically ill children with meningitis in the United States.Pediatrics, 117(6), 1893-1900.
4. Goitein KJ, Amit Y, Mussaffi H (1983). Intracranial pressure in central nervous system infections and cerebral ischaemia of infancy.Arch Dis Child, 58 (3), 184-186.
5. Tilford JM, Aitken ME, Anand KJ et al (2005). Hospitalizations for critically ill children with traumatic brain injuries. Critical Care Medicine, 33 (9), 2074-2081.
6. Venkatesan A, Tunkel A.R, Bloch K.C, et al (2013). Case definitions, diagnostic algorithms, and priorities in encephalitis: consensus statement of the international encephalitis consortium. Clin Infect Dis, 57 (8), 1114-1128.
7. Pérez-Bárcena J, Llompart-Pou JA, Homa J. (2008). Pentobarbital versus thiopental in the treatment of refractory intracranial hypertension in patients with traumatic brain injury: a randomized controlled trial. Critical Care, 12, R112.
8. Stevens RD et al (2013). Neurobiological effects of systemic physiological and metabolic insults. Brain Disorders in Critical Illness: Mechanisms, Diagnosis, and Treatment. Cambridge University Press, London.
9. Vavilala MS, Muangman S, Tontisirin N et al (2006). Impaired cerebral autoregulation and 6-month outcome in children with severe traumatic brain injury: preliminary findings. Dev Neurosci, 28, 348-353.
10. Lisa H, Gwinnult C (2008). Cerebral blood flow and intracranial pressure. Update in Anaesthesia. www.worldanaesthesia.org, 30- 35.
11. Treggiari MM, Schutz N, Yanez ND (2007). Role of intracranial pressure values and patterns in predicting outcome in traumatic brain injury: a systematic review. Neurocrit Care. 2007, 6 (2),104-112.
12. Guerra SD, Carvalho LF, Affonseca CA et al (2010). Factors associated with intracranial hypertension in children and teenagers who suffered severe head injuries. J Pediatr (Rio J), 86 (1), 73-79.
13. Abadal-Centellas JM, Llompart-Pou JA, Homar-Ramírez J et al (2007). Neurologic outcome of posttraumatic refractory intracranial hypertension treated with external lumbar drainage. J Trauma, 62 (2), 282-286.
14. Stocchetti N, Maas AI, Chieregato A et al (2005). Hyperventilation in head injury: a review. Chest, 127, 1812-1827.