ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA VIỆC SỬ DỤNG N-ACETYLCYSTEINE TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN SUY GAN CẤP DO NGỘ ĐỘC EVALUATION OF THE EFFICACY OF N-ACETYLCYSTEINE IN THE TREATMENT OF PATIENTS WITH ACUTE LIVER FAILURE DUE TO POISONING
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Suy gan cấp (SGC) là một hội chứng lâm sàng nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao, thường gặp nhất là do ngộ độc acetaminophen. N-acetylcysteine (NAC) đã được chứng minh là có hiệu quả trong điều trị SGC do acetaminophen, và gần đây, các nghiên cứu cũng cho thấy NAC cải thiện khả năng sống sót mà không cần ghép gan ở bệnh nhân SGC không do acetaminophen.
Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả điều trị bằng N-acetylcysteine ở bệnh nhân SGC do ngộ độc.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả theo dõi dọc, không đối chứng trên 41 bệnh nhân SGC do ngộ độc tại khoa Chống độc bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An từ 9/2024 đến 7/2025. Tất cả bệnh nhân được truyền tĩnh mạch N-acetylcysteine theo phác đồ. Hiệu quả điều trị được đánh giá qua các thang điểm SOFA, MELD, độ não gan và các chỉ số sinh hóa, đông máu trước và sau truyền N-acetylcysteine.
Kết quả nghiên cứu: Nguyên nhân SGC do ngộ độc chủ yếu do 02 nguyên nhân: SGC do ngộ độc paracetamol chiếm 39,1% và do thuốc đông y chiếm 51,2%. Sau điều trị NAC, độ não gan giảm từ 1,73 ± 0,74 xuống 1,46 ± 0,51 (p<0,05), điểm MELD giảm từ 24,02 ± 5,79 xuống 13,32 ± 6,4, điểm SOFA giảm từ 8,02 ± 1,81 xuống 7,64 ± 2,76 (p < 0,05); bilirubin, GOT, GPT, INR và lactate giảm có ý nghĩa thống kê. Tỷ lệ hồi phục đạt 70,8%, Nặng lên 29,2%.
Kết luận: Việc sử dụng NAC trong điều trị SGC do ngộ độc ghi nhận có cải thiện về lâm sàng và xét nghiệm, song cần các nghiên cứu quy mô lớn hơn để xác định rõ hiệu quả và tính an toàn của NAC trong điều trị suy gan cấp do ngộ độc.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Suy gan cấp do ngộ độc, N-acetylcysteine.
Tài liệu tham khảo
[2] Devarbhavi H, Asrani SK, Arab JP, et al. Global burden of liver disease: 2023 update. J Hepatol. 2023;79(2):516-537. doi:10.1016/j.jhep.2023.03.017.
[3] Walayat S, Ahmed Z, Martin D, et al. Role of N-acetylcysteine in non-acetaminophen-related acute liver failure: an updated meta-analysis and systematic review. Ann Gastroenterol. 2021;34(3): 298-305. doi:10.20524/aog.2021.0571.
[4] Nguyễn Đăng Đức. Nghiên cứu hiệu quả điều trị hỗ trợ suy gan cấp bằng phương pháp thay huyết tương thể tích cao. Luận án, Viện Nghiên cứu Khoa học Y Dược Lâm sàng 108, Hà Nội, 2023.
[5] Lê Quang Thuận. Nghiên cứu hiệu quả điều trị viêm gan nhiễm độc cấp nặng bằng biện pháp thay huyết tương tích cực. Luận án, Trường Đại học Y Hà Nội, Hà Nội, 2016.
[6] Nguyễn Thị Hoa. Đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và kết quả điều trị bệnh nhân ngộ độc cấp paracetamol liều rất cao. Luận văn/Đề tài nghiên cứu, Trường Đại học Y Hà Nội, Hà Nội, 2024.
[7] Curtis RM, Wieczorek RM, et al. A descriptive analysis of aspartate and alanine aminotransferase half-lives in patients with acetaminophen toxicity. Clin Toxicol, 2015, 53(3):225–232. doi:10.3109/15563650.2015.1009995.
[8] Hà Trần Hưng, Lê Xuân Hiếu, Ngô Đức Hùng. Hiệu quả điều trị ngộ độc cấp Paracetamol bằng N-acetylcystein đường tĩnh mạch. Tạp chí Y học Việt Nam, 2015, 437(1):62–68.