ĐẶC ĐIỂM RỐI LOẠN KHOÁNG XƯƠNG, MẬT ĐỘ XƯƠNG VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở BỆNH NHÂN BỆNH THẬN MẠN TÍNH
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá rối loạn khoáng xương, tình trạng mật độ xương và các yếu tố liên quan ở 54 bệnh nhân bệnh thận mạn tính điều trị nội trú tại Bệnh viện Đa khoa Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ từ tháng 4/2024 đến tháng 9/2025.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, xác định các biến số tuổi, giới, BMI; và xét nghiệm sinh hóa máu (canxi toàn phần, phospho, hormon tuyến cận giáp), đo mật độ xương. Ngưỡng giới hạn bình thường cần đạt theo KIOGO (2017).
Kết quả: Tuổi trung bình là 66 ± 16 tuổi, trong đó có 64,8% trên 60 tuổi. Có 70,3% bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính giai đoạn 3. Rối loạn khoáng bao gồm tăng hormon tuyến cận giáp, hạ canxi máu toàn phần, hạ phospho máu lần lượt là 14,8%, 20,4% và 13%. Tỷ lệ thiểu xương là 38,9%, loãng xương là 33,3%. Mật độ xương trung bình của bệnh nhân tại cột sống thắt lưng, cổ xương đùi và toàn bộ xương đùi lần lượt là 0,98 ± 0,24 g/cm2, 0,82 ± 0,21 g/cm2 và 0,85 ± 0,21 g/cm2. Loãng xương có liên quan đáng kể đến tuổi cao, BMI thấp và phospho máu giảm với p < 0,05. Mức lọc cầu thận có tương quan thuận với mật độ xương toàn bộ xương đùi. Hồi quy logistic đa biến xác định tuổi (OR = 1,067), BMI (OR = 0,717) và nồng độ canxi máu (OR = 0,010) là các yếu tố độc lập liên quan đến loãng xương.
Kết luận: Tầm soát mật độ xương và theo dõi tình trạng rối loạn khoáng xương là cần thiết ngay từ giai đoạn 3-5 của bệnh thận mạn tính, nhằm phát hiện sớm nguy cơ loãng xương và can thiệp kịp thời để giảm thiểu biến chứng về xương và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Bệnh thận mạn tính, mật độ xương, loãng xương
Tài liệu tham khảo
[2] Eckardt K.U, Kasiske B.L. Kidney Disease: Improving Global Outcomes. Nat Rev Nephrol, 2009, 5 (11): 650-657.
[3] Kang D.H, Park C.H et al. Kidney function and bone mineral density in chronic kidney disease patients. Clinical Kidney Journal, 2024, 17 (9): sfae248. doi: 10.1093/ckj/sfae248.
[4] Najar M.S, Mir M.M, Muzamil M. Prevalence of osteoporosis in patients with chronic kidney disease (stages 3-5) in comparison with age- and sex-matched controls: a study from Kashmir Valley tertiary care Center. Saudi Journal of Kidney Diseases and Transplantation, 2017, 28 (3): 538-544.
[5] KDIGO 2017 clinical practice guideline update for the diagnosis, evaluation, prevention, and treatment of chronic kidney disease-mineral and bone disorder (CKD-MBD). Kidney Int Suppl (2011), 2017, 7 (1): 1-59. doi: 10.1016/j.kisu.2017.04.001.
[6] World Health Organization. Assessment of fracture risk and its application to screening for postmenopausal osteoporosis. Report of a WHO Study Group. WHO Technical Report Series 843, Geneva, 1994.
[7] Bạch Thị Nhớ, Trần Thị Tô Châu, Đặng Thị Việt Hà. Khảo sát mật độ xương và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân suy thận mạn tại Bệnh viện 19-8. Tạp chí Y học Việt Nam, 2023, 527 (1B): 359-363.
[8] Lê Văn Hùng, Phạm Văn Bùi. Khảo sát rối loạn canxi, phospho, PTH và mật độ xương ở bệnh thận mạn giai đoạn tiền lọc máu tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Tạp chí Y học thành phố Hồ Chí Minh, 2021, 25 (3): 108-113.
[9] Đỗ Gia Tuyển, Nguyễn Văn Thanh. Mật độ xương ở bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn 3 và 4, Tạp chí Nghiên cứu Y học, 2011, 76 (5): 21-28.
[10] Kuang C, Shang J et al. Risk factors and clinical prediction models for osteoporosis in pre-dialysis chronic kidney disease patients. Renal Failure, 2024, 46 (2): 2361802.
[11] Ye Y, Yi X et al. Association between renal function and bone mineral density in patients with type 2 diabetes mellitus. Heliyon, 2023, 9 (4): e15967. doi: 10.1016/j.heliyon.2023.e15967
[12] Nguyễn Minh Quân, Võ Tam. Loãng xương ở người cao tuổi mắc bệnh thận mạn: tỷ lệ và các yếu tố ảnh hưởng. Tạp chí Sức khỏe và Lão hóa, 2025, 1 (3): 47-53.