Bài báo khoa học Tập 66 Số CĐ3-HNKH Ký Sinh Trùng VN lần thứ 51 24/03/2025

26. XÂY DỰNG PHƯƠNG PHÁP MULTIPLEX-PCR CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT HAI LOÀI HETARAKIS GALLINARUM VÀ HISTOMONAS MELEAGRIDIS

Đoàn Thị Thanh Hương1,2, Đỗ Thị Roan1,2,3,4, Lê Thị Kim Xuyến1,2, Phan Xuân Đọc1,2, Nguyễn Thị Thu Hiền1,2, Lê Thị Huệ1,2, Lưu Minh Đức1,2, Lê Thị Việt Hà5,6, Nguyễn Thị Khuê1,2
1 Institute of Biotechnology, Vietnam Academy of Science and Technology
2 Viện Công nghệ sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
3 Academy of Science and Technology, Vietnam Academy of Science and Technology
4 Học viện Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
5 Viet Nam University Of Traditional Medicine & Pharmacy
6 Học viện Y–Dược học cổ truyền Việt Nam
Tác giả liên hệ: doantthuong74@gmail.com
DOI: 10.52163/yhc.v66iCĐ3.2147
12 Lượt xem
6 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: "Nghiên cứu này nhằm phát triển phương pháp multiplex-PCR để chẩn đoán và phân biệt đồng thời hai loài Heterakis gallinarum và Histomonas meleagridis cùng tồn tại trong đường ruột của gà.".

Phương pháp: Tiến hành tách chiết mẫu mô ruột và manh tràng để thu nhận DNA tổng số; thiết kế các cặp mồi đặc hiệu riêng cho từng loài dựa trên trình tự gen 18S ribosome. Trên cơ sở đó, xây dựng và thử nghiệm phương pháp multiplex-PCR nhằm chẩn đoán và phát hiện đồng thời hai loài Heterakis gallinarum và Histomonas meleagridis.

Kết quả: Cả hai cặp mồi sử dụng trong phản ứng được thiết kế để khuếch đại vùng gen 18S ribosome. Cụ thể, cặp mồi HGF-HGR tạo sản phẩm PCR có kích thước 712 bp, đặc hiệu riêng cho loài H. gallinarum, trong khi cặp mồi HMF-HMR tạo sản phẩm PCR có kích thước 331 bp, đặc hiệu riêng cho loài H. meleagridis. Kết quả thử nghiệm phản ứng multiplex-PCR khi sử dụng đồng thời hai cặp mồi trên cho phép phát hiện hai loài H. gallinarum và H. meleagridis với các kích thước chênh lệch nhau và ngưỡng phát hiện mẫu bệnh phẩm với hàm lượng DNA tổng số từ 0,78 ng trở lên đều cho kết quả multiplex-PCR đạt chất lượng tốt.

Kết luận: Cặp mồi HMF-HMR được thiết kế đặc hiệu cho loài H. meleagridis, trong khi cặp mồi HGF-HGR đặc hiệu cho loài H. gallinarum. Thử nghiệm phản ứng multiplex-PCR trên các mẫu đơn khuôn, đa khuôn, hoặc các khuôn từ các loài giun tròn khác nhau đều không ghi nhận phản ứng bắt cặp sai mồi.

Tài liệu tham khảo
[1]
. McDougald LR. Blackhead disease (histomoniasis) in poultry: a critical review. Avian Dis. 2005 ;49(4):462-76. doi: 10.1637/7420-081005R.1. PMID: 16404985. Google Scholar
[2]
. Lê Văn Năm. Bệnh đầu đen ở gà và gà tây. Tạp chí Khoa học Công nghệ Chăn nuôi. 2011;32:88-91. Google Scholar
[3]
. Graybill HW, Smith T. Production of fatal blackhead in turkeys by feeding embryonated eggs of Heterakis papillosa. J Exp Med. 1920;31(5):647–55. doi: 10.1084/jem.31.5.647. Google Scholar
[4]
. Hauck R, Hafez HM. Experimental infections with the protozoan parasite Histomonas meleagridis: a review. Parasitol Res. 2013;112:19–34. doi: 10.1007/s00436-012-3190-5. Google Scholar
[5]
. Farr MM. Further observations on survival of the protozoan parasite, Histomonas meleagridis, and eggs of poultry nematodes in feces of infected birds. Cornell Vet. 1961;51:3-13. PMID: 13698259. Google Scholar
[6]
. Beckmann JF, Dormitorio T, Oladipupo SO, Bethonico Terra MT, Lawrence K, Macklin KS, Hauck R. Heterakis gallinarum and Histomonas meleagridis DNA persists in chicken houses years after depopulation. Vet Parasitol. 2021;298:109536. doi: 10.1016/j.vetpar.2021.109536. Google Scholar
[7]
. Clark S, Kimminau E. Critical review: future control of blackhead disease (histomoniasis) in poultry. Avian Dis. 2017;61:281–8. doi: 10.1637/11593-012517-ReviewR. Google Scholar
[8]
. Liebhart D, Windisch M, Hess M. Oral vaccination of 1-day-old turkeys with in vitro attenuated Histomonas meleagridis protects against histomonosis and has no negative effect on performance. Avian Pathol. 2010;39:399–403. doi: 10.1080/03079457.2010.506906. Google Scholar
[9]
. Kitade Y, Ootsuka S, Iitsuka O, Saga N. Effect of DMSO on PCR of Porphyra yezoensis (Rhodophyta) gene. J Appl Phycol. 2003;15:555–7. Google Scholar
[10]
. Hauck R, Balczulat S, Hafez HM. Detection of DNA of Histomonas meleagridis and Tetratrichomonas gallinarum in German poultry flocks between 2004 and 2008. Avian Dis. 2010;54:1021–5. Google Scholar