KHẢO SÁT NỒNG ĐỘ PARATHYROID HORMONE, CANXI, PHOSPHO VÀ HEMOGLOBIN Ở NGƯỜI BỆNH THẬN MẠN ĐIỀU TRỊ BẰNG LỌC MÀNG BỤNG VÀ LỌC MÁU CHU KỲ
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Khảo sát các chỉ số sinh hóa gồm hormon tuyến cận giáp, canxi, phospho và hemoglobin giữa 2 nhóm người bệnh suy thận mạn đang điều trị bằng lọc máu chu kỳ và lọc màng bụng, nhằm xác định hiệu quả kiểm soát chuyển hóa khoáng và tình trạng thiếu máu theo khuyến cáo KDIGO (2012).
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, hồi cứu trên 185 người bệnh tại Khoa Nội thận - Lọc máu, Bệnh viện Thống Nhất, trong đó 57 người điều trị bằng lọc màng bụng và 128 người điều trị bằng lọc máu chu kỳ từ tháng 11/2022 đến tháng 10/2024. Các chỉ số sinh hóa được phân tích và so sánh giữa 2 nhóm bằng các phương pháp thống kê phù hợp.
Kết quả: Không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa 2 nhóm lọc máu ở tất cả các chỉ số (hormon tuyến cận giáp, canxi, phospho, hemoglobin). Lọc màng bụng kiểm soát phospho tốt hơn lọc máu chu kỳ với trung vị (khoảng từ phân vị) là 1,5 (1,09-1,91) và 1,75 (1,375-2,125), p < 0,05). Mối tương quan thuận nhẹ giữa hormon tuyến cận giáp và hemoglobin được ghi nhận ở nhóm lọc màng bụng (rho = 0,268; p < 0,05). Tỷ lệ đạt chuẩn KDIGO (2012): hormon tuyến cận giáp khoảng 60%, canxi > 50%, hemoglobin > 33%, phospho thấp nhất (10,7-15,8%), Ca × P > 98%.
Kết luận: Cả 2 phương pháp lọc máu đều có hiệu quả tương đương trong kiểm soát các chỉ số sinh hóa theo KDIGO (2012). Lọc màng bụng cho thấy ưu thế trong loại bỏ phospho và có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng thiếu máu.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Hormon tuyến cận giáp, lọc máu chu kỳ, lọc màng bụng, suy thận mạn.
Tài liệu tham khảo
[2] Evenepoel P, Bover J, Torres P.U. Parathyroid hormone metabolism and signaling in health and chronic kidney disease. Kidney International, 2016, 90 (6): 1184-90.
[3] Nguyễn Thanh Minh. Nghiên cứu rối loạn xương, khoáng và các yếu tố liên quan trên bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn 5 lọc máu chu kỳ. Luận án tiến sĩ y học, Trường Đại học Y Dược, Đại học Huế, 2021.
[4] Ketteler M, Evenepoel P, Holden R.M, Isakova T, Jørgensen H.S, Komaba H et al. Chronic kidney disease-mineral and bone disorder: conclusions from a kidney disease: improving global outcomes (KDIGO) controversies conference. Kidney International, 2025, 107 (3): 405-23.
[5] Block G.A, Klassen P.S, Lazarus J.M, Ofsthun N, Lowrie E.G, Chertow G.M. Mineral metabolism, mortality, and morbidity in maintenance hemodialysis. Journal of the American Society of Nephrology, 2004, 15 (8): 2208-18.
[6] Nguyễn Như Nghĩa, Nguyễn Thị Diễm Thúy. Tác động của cường cận giáp thứ phát trong điều trị thiếu máu ở bệnh nhân lọc máu chu kỳ: nghiên cứu bệnh chứng. Tạp chí Y học Việt Nam, 2025, 547 (1): 334-339. doi: 10.51298/vmj.v547i1.12917
[7] Hecking M, Bieber B.A, Ethier J, Kautzky-Willer A, Sunder-Plassmann G, Säemann M.D et al. Sex-specific differences in hemodialysis prevalence and practices and the male-to-female mortality rate: the dialysis outcomes and practice patterns study (DOPPS). PLoS Medicine, 2014, 11 (10): e1001750.
[8] Evenepoel P, Meijers B.K, Bammens B, Viaene L, Claes K, Sprangers B et al. Phosphorus metabolism in peritoneal dialysis- and haemodialysis-treated patients. Nephrol Dial Transplant, 2016, 31 (9): 1508-14.
[9] Lê Thị Đan Thùy. Khảo sát nồng độ canxi, phốt pho, hormon tuyến cận giáp ở người bệnh thận mạn lọc máu chu kỳ và lọc màng bụng liên tục ngoại trú tại Bệnh viện Bình Dân. Luận văn bác sĩ chuyên khoa II, chuyên ngành Nội khoa. Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh, 2019.
[10] Chutia H, Ruram A.A, Bhattacharyya H, Boruah P, Nath C. Association of secondary hyperparathyroidism with hemoglobin level in patients with chronic kidney disease. Journal of Laboratory Physicians, 2013, 5 (01): 51-4.