KHỐI LƯỢNG CƠ VÀ CHỨC NĂNG CƠ Ở BỆNH NHÂN BỆNH THẬN MẠN: SO SÁNH MỐI LIÊN QUAN GIỮA CHỈ SỐ TEO CƠ, TỶ LỆ CREATININE/CYSTATIN C VÀ SỰ KHÁC BIỆT VỀ MỨC LỌC CẦU THẬN ƯỚC TÍNH

Trần Công Hậu1, Đoàn Trúc Quỳnh2, Lê Quốc Tuấn2
1 Khoa Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á
2 Trường Y, Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: So sánh mối liên quan của SI, tỷ lệ Cre/CysC và eGFRdiff với khối cơ và chức năng cơ ở bệnh nhân bệnh thận mạn.


Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện trên 90 bệnh nhân bệnh thận mạn. Khối cơ được đánh giá bằng SMI, HGS và khả năng vận động thông qua thời gian đi bộ. Mối liên quan giữa SI, Cre/CysC và eGFRdiff với chỉ số cơ xương, HGS, thời gian đi bộ, BMI và tuổi được phân tích bằng các hệ số tương quan Pearson hoặc Spearman phù hợp với phân phối dữ liệu.


Kết quả: SI cho thấy mối liên quan mức độ trung bình đến mạnh với khối cơ và chức năng cơ, bao gồm tương quan thuận với SMI (r = 0,488; p < 0,001) và HGS (r = 0,654; p < 0,001), đồng thời tương quan nghịch với thời gian đi bộ (r = -0,429; p < 0,001) và tuổi (r = -0,506; p < 0,001), trong khi không liên quan với BMI (r = 0,08; p = 0,428). Tỷ lệ Cre/CysC cũng cho thấy mối liên quan có ý nghĩa với SMI (r = 0,377; p < 0,001), HGS (r = 0,537; p < 0,001), thời gian đi bộ (r = -0,317; p = 0,002)  à tuổi (r = -0,215; p = 0,042), và không liên quan với BMI (r = -0,084; p = 0,432). Ngược lại, eGFRdiff không liên quan với SMI, thời gian đi bộ hay BMI, và chỉ cho thấy mối liên quan yếu với HGS (r = 0,231; p = 0,028).


Kết luận: Ở bệnh nhân bệnh thận mạn, SI thể hiện mối liên quan mạnh nhất và nhất quán nhất với các chỉ số chức năng cơ và quá trình lão hóa, trong khi tỷ lệ Cre/CysC phản ánh đồng thời cả khối cơ và chức năng cơ với mức độ ảnh hưởng thấp bởi BMI. Ngược lại, eGFRdiff chỉ liên quan yếu với sức cơ và không phản ánh nhất quán khối cơ hoặc khả năng vận động. Những kết quả này cho thấy SI và Cre/CysC phù hợp hơn eGFRdiff trong việc phản ánh tình trạng cơ ở bệnh nhân bệnh thận mạn.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

[1] Trần Công Hậu, Lê Quốc Tuấn. Tỷ lệ thiểu cơ và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân bệnh thận mạn: một nghiên cứu cắt ngang. Tạp chí Y học Việt Nam, 2026, 557 (3): 244-249. doi: 10.51298/vmj.v557i3.16817.
[2] Yamada S, Arase H, Shojima M, Ago T, Nakano T. Comparative validation of serum creatinine- and cystatin C-based surrogate markers for skeletal muscle mass in patients with non-dialysis chronic kidney disease. Renal Replacement Therapy, 2025, 11 (1): 63. doi: 10.1186/s41100-025-00660-5.
[3] Lin Y.L, Chen S.Y, Lai Y.H, Wang C.H, Kuo C.H, Liou H.H et al. Serum creatinine to cystatin C ratio predicts skeletal muscle mass and strength in patients with non-dialysis chronic kidney disease. Clin Nutr, 2020, 39 (8): 2435-41. doi: 10.1016/j.clnu.2019.10.027.
[4] Lin Y.L, Wang C.H, Chang I.C, Hsu B.G. A novel application of serum creatinine and cystatin C to predict sarcopenia in advanced CKD. Front Nutr, 2022, 9: 828880. doi: 10.3389/fnut.2022.828880.
[5] Shah L.N, Leonard M.B, Ziolkowski S.L, Grimm P, Long J. Cystatin C and creatinine concentrations are uninformative biomarkers of sarcopenia: a cross-sectional NHANES study. J Ren Nutr, 2023, 33 (4): 538-45. doi: 10.1053/j.jrn.2023.01.012.
[6] Yim J, Son N.H, Kim K.M, Yoon D, Cho Y, Kyong T et al. Establishment of muscle mass-based indications for the cystatin C test in renal function evaluation. Frontiers in Medicine, 2022, 9: 1021936. doi: 10.3389/fmed.2022.1021936.
[7] Tabara Y, Kohara K, Okada Y, Ohyagi Y, Igase M. Creatinine-to-cystatin C ratio as a marker of skeletal muscle mass in older adults: J-SHIPP study. Clin Nutr, 2020, 39 (6): 1857-62. doi: 10.1016/j.clnu.2019.07.027.
[8] Lee H.S, Park K.W, Kang J, Ki Y.J, Chang M, Han J.K et al. Sarcopenia index as a predictor of clinical outcomes in older patients with coronary artery disease. J Clin Med, 2020, 9 (10). doi: 10.3390/jcm9103121.
[9] An J.N, Kim J.K, Lee H.S, Kim S.G, Kim H.J, Song Y.R. Serum cystatin C to creatinine ratio is associated with sarcopenia in non-dialysis-dependent chronic kidney disease. Kidney Res Clin Pract, 2022, 41 (5): 580-90. doi: 10.23876/j.krcp.21.214.