Bài báo khoa học Tập 67 Số VTT

VAI TRÒ MRI TRONG CHẨN ĐOÁN SỚM THOÁI HÓA KHỚP GỐI VÀ TỔN THƯƠNG SỤN

Ngô Hồ Thái Ân1,2, Nguyễn Kim Vượng3,4
1 Vo Truong Toan University
2 Trường Đại Học Võ Trường Toản
3 Vo Truong Toan University Hospital
4 Bệnh Viện Đại Học Võ Trường Toản
0 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Từ khóa
thoái hóa khớp; MRI; sụn khớp; T1rho; T2 mapping; tổn thương xương dưới sụn.
Tóm tắt

Mục tiêu: Tổng hợp bằng chứng cập nhật về giá trị cộng hưởng từ (MRI) trong phát hiện sớm thoái hóa khớp (THK) gối và tổn thương sụn trước biến đổi X-quang và mất cấu trúc không hồi phục.

Phương pháp: Tìm kiếm có chủ đích (2000–2025) trên PubMed, Embase, Scopus với các từ khóa “osteoarthritis”, “MRI”, “cartilage”, “compositional MRI”, “T1rho”, “T2 mapping”, “dGEMRIC”, “bone marrow lesion”, “MOAKS/WORMS”. Ưu tiên nghiên cứu trên người và tổng quan về giai đoạn sớm/tổn thương sụn; loại trừ ca lâm sàng và nghiên cứu không dùng MRI.

Kết quả: So với X-quang, MRI cho phép quan sát toàn khớp ở giai đoạn sớm, bao gồm biến đổi chất nền sụn, rách/thoát vị sụn chêm, tổn thương xương dưới sụn (BML), viêm màng hoạt dịch và tràn dịch. Thang điểm bán định lượng WORMS, MOAKS giúp đánh giá toàn khớp và tiên lượng với độ lặp lại cao. MRI thành phần (T1rho, T2/T2*, dGEMRIC) phát hiện thay đổi sinh hóa proteoglycan và collagen trước khi mất sụn hình thái, với mức tương quan nhất định giữa các kỹ thuật [4,5]. BML và viêm màng hoạt dịch liên quan triệu chứng đau và dự báo tiến triển cấu trúc, là đích can thiệp tiềm năng; máy 3.0 T cho độ nhạy phát hiện tổn thương sụn cao hơn 1.5 T.

Kết luận: MRI cung cấp đánh giá nhạy và toàn diện ở giai đoạn sớm THK và tổn thương sụn, hỗ trợ chọn bệnh nhân nguy cơ cao và theo dõi thay đổi cấu trúc. Kết hợp thang điểm bán định lượng toàn khớp với đo đạc định lượng thành phần trên MRI 3.0 T là khung phù hợp cho chẩn đoán sớm, phân tầng nguy cơ và theo dõi trong lâm sàng và thử nghiệm.

Tài liệu tham khảo
[1]
Demehri S, Kasaeian A, Roemer FW, Guermazi A. Osteoarthritis year in review 2022: imaging. Osteoarthritis and Cartilage. 2023;31(8):1003–1011. Google Scholar
[2]
Peterfy CG, Guermazi A, Zaim S, Tirman PFJ, Miaux Y, White D, et al. Whole-Organ Magnetic Resonance Imaging Score (WORMS) of the knee in osteoarthritis. Osteoarthritis and Cartilage. 2004;12(3):177–190. Google Scholar
[3]
Hunter DJ, Guermazi A, Lo GH, Grainger AJ, Conaghan PG, Boudreau RM, et al. The development of semi-quantitative whole joint assessment of knee OA: MOAKS. Osteoarthritis and Cartilage. 2011;19(8):990–1002. Google Scholar
[4]
Link TM, Liebl H, Pedoia V, Souza RB, Majumdar S. MRI-based T1rho and T2 cartilage compositional imaging: evidence, techniques, and clinical applications. Cartilage. 2023;14(1_suppl):194S–220S. Google Scholar
[5]
Melkus G, Meder R, Zimmermann J, Scheurecker G, Bieri O, Lippacher S, et al. What is the correlation among dGEMRIC, T1ρ, and T2* maps? Orthopaedic Journal of Sports Medicine. 2020;8(12. Google Scholar
[6]
Van Dyck P, Kenis C, Vanhoenacker FM, Lambrecht V, Wouters K, Gielen JL, et al. Comparison of 1.5- and 3-T MR imaging for evaluating the articular cartilage of the knee. Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy. 2014;22(6):1376–1384. Google Scholar
[7]
Herrera D, Almhdie-Imjabbar A, Lespessailles E. MRI-based biomarkers for knee osteoarthritis outcomes: a narrative review of prediction but not association studies. European Journal of Radiology. 2024;181:111731. Google Scholar
[8]
Peterfy CG, Schneider E, Nevitt M. The Osteoarthritis Initiative: report on the design rationale for the magnetic resonance imaging protocol for the knee. Osteoarthritis and Cartilage. 2008;16(12):1433–1441. Google Scholar
[9]
Piccolo CL, Briganti F, Camastra C, et al. Imaging of knee osteoarthritis: a review of multimodal approaches. Quantitative Imaging in Medicine and Surgery. 2023;13(11):7582–7595. Google Scholar