Bài báo khoa học Tập 67 Số VTT

NGƯNG THỞ KHI NGỦ TẮC NGHẼN TRONG BỆNH MẠCH VÀNH – TỔNG QUAN VỀ DỊCH TỄ HỌC VÀ SINH LÝ BỆNH

Lê Minh Lực1,2, Phan Thanh Tài3,4
1 Vo Truong Toan University
2 1. Trường Đại Học Võ Trường Toản
3 Vo Truong Toan University Hospital
4 2. Bệnh Viện Đại Học Võ Trường Toản
0 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Tổng hợp bằng chứng hiện hành về mối liên hệ giữa ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) với dịch tễ và sinh lý bệnh của bệnh mạch vành (CAD).

Phương pháp: Tổng quan tường thuật các tuyên bố khoa học, thử nghiệm ngẫu nhiên, phân tích gộp dữ liệu mức cá nhân và nghiên cứu cơ chế được lập chỉ mục trên PubMed/Medline đến ngày 12/10/2025. Ưu tiên bằng chứng chất lượng cao về tần suất OSA ở quần thể CAD/hội chứng vành cấp (ACS), kết cục tim mạch của liệu pháp CPAP và các cơ chế nối kết rối loạn giấc ngủ do OSA với quá trình xơ vữa–huyết khối.

Kết quả: OSA rất thường gặp trong quần thể CAD/ACS (thường 30–60%). Các thử nghiệm lớn trên nhóm chủ yếu không buồn ngủ (SAVE, RICCADSA, ISAACC) không cho thấy giảm biến cố tim mạch nghiêm trọng khi chỉ định CPAP thường quy; ngược lại, tuân thủ CPAP ≥4 giờ/đêm liên quan đến giảm tái phát biến cố trong phân tích gộp mức cá nhân. Các cơ chế kết nối OSA với xơ vữa–huyết khối gồm giảm oxy ngắt quãng, phân mảnh giấc ngủ và lệch nhịp sinh học gây hoạt hóa giao cảm, rối loạn chức năng nội mô, stress oxy hóa, viêm, hoạt hóa tiểu cầu và tín hiệu tăng đông.

Kết luận: OSA là yếu tố góp phần quan trọng và có thể can thiệp trong chiến lược dự phòng tim mạch. Dù CPAP không làm giảm biến cố khi áp dụng thường quy ở bệnh nhân CAD không buồn ngủ, sàng lọc theo kiểu hình OSA nguy cơ cao, hỗ trợ tuân thủ có cấu trúc và quản lý “tim mạch giấc ngủ” tích hợp vẫn có cơ sở sinh học và lâm sàng vững chắc.

Tài liệu tham khảo
[1]
Yeghiazarians Y, et al. Obstructive Sleep Apnea and Cardiovascular Disease: A Scientific Statement from the American Heart Association. Circulation. 2021;144:e56–e67. Google Scholar
[2]
McEvoy RD, et al. CPAP for Prevention of Cardiovascular Events in Obstructive Sleep Apnea. N Engl J Med. 2016;375:919–931. Google Scholar
[3]
Peker Y, et al. Effect of Positive Airway Pressure on Cardiovascular Outcomes in Coronary Artery Disease Patients with Nonsleepy OSA (RICCADSA). Am J Respir Crit Care Med. 2016;194:613–620. Google Scholar
[4]
Sánchez-de-la-Torre M, et al. Effect of Obstructive Sleep Apnoea and CPAP on Cardiovascular Events in Patients with Acute Coronary Syndrome (ISAACC). Lancet Respir Med. 2020;8:359–367. Google Scholar
[5]
Sánchez-de-la-Torre M, et al. CPAP Adherence and Risk of Recurrent Major Adverse Cardiocerebrovascular Events: Individual Participant Data Meta-analysis of RCTs. JAMA. 2023;330:961–971. Google Scholar
[6]
Yang D, et al. Effects of CPAP on Cardiac Outcomes in Secondary Prevention: Systematic Review and Meta-analysis. BMC Cardiovasc Disord. 2023;23:501. Google Scholar
[7]
Luo B, et al. Intermittent Hypoxia and Atherosclerosis: From Molecular Mechanisms to Therapy. Front Med (Lausanne). 2022;9:913604. Google Scholar
[8]
Zhao Y, et al. Hypoxia-Induced Signaling in the Cardiovascular System. Signal Transduct Target Ther. 2023;8:246. Google Scholar
[9]
Bravo GM, et al. Platelets in Thrombosis and Atherosclerosis. Am J Pathol. 2024;194:e1–e15. Google Scholar
[10]
Le Grande MR, et al. Prevalence of Obstructive Sleep Apnea in Acute Coronary Syndrome: Systematic Review and Meta-analysis. Int J Cardiol Heart Vasc. 2020;28:100521. Google Scholar