Bài báo khoa học Tập 67 Số VTT

TỔNG QUAN TÁC DỤNG SÓNG NGẮN (SWD) TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM KHỚP DẠNG THẤP

Huỳnh Quốc Đạt1,2, Phan Thanh Tài3,4
1 Vo Truong Toan University
2 Trường Đại Học Võ Trường Toản
3 Vo Truong Toan University Hospital
4 Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản
0 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Tổng hợp chứng cứ về hiệu quả, cơ chế, liều dùng và an toàn của sóng ngắn (shortwave diathermy – SWD) trong viêm khớp dạng thấp (VKDT), đồng thời xác định khoảng trống nghiên cứu.

Phương pháp: Tổng quan tường thuật các thử nghiệm lâm sàng, khuyến cáo thực hành và nghiên cứu cơ chế liên quan SWD hoặc nhiệt trị trong VKDT, ưu tiên tài liệu chất lượng cao giai đoạn 2000–2025; khi thiếu dữ liệu trên VKDT, xem xét chọn lọc nghiên cứu trên thoái hóa khớp và đau cơ xương mạn.

Kết quả: Bằng chứng chuyên biệt cho VKDT rất hạn chế, các nghiên cứu thường có cỡ mẫu nhỏ và khác biệt tham số. Tổng quan Cochrane không cho thấy lợi ích thuyết phục của nhiệt trị, bao gồm diathermy, đối với đau, chức năng hoặc phá hủy khớp. Khuyến cáo EULAR và ACR tập trung điều trị bằng DMARDs và không đưa ra khuyến cáo riêng cho SWD, song cho phép áp dụng biện pháp phục hồi hỗ trợ khi bệnh đã kiểm soát. Dữ liệu từ thoái hóa khớp gợi ý SWD kiểu nhiệt có thể giảm đau, cải thiện chức năng ngắn hạn, trong khi chế độ xung athermal cho kết quả không ổn định. Tham số thường dùng: 27,12 MHz, 10–30 phút/buổi, 3–5 buổi/tuần trong 2–4 tuần.

Kết luận: SWD không thay thế điều trị nền, nhưng có thể cân nhắc như phương thức hỗ trợ giảm đau và cứng khớp ở bệnh nhân VKDT đã kiểm soát hoạt tính viêm sau khi loại trừ chống chỉ định. Các thử nghiệm ngẫu nhiên quy mô lớn, chuẩn hóa liều và báo cáo đầy đủ biến cố bất lợi vẫn còn thiếu.

Tài liệu tham khảo
[1]
Welch V, Brosseau L, Gam A, Harman K, Shea B, Tugwell P, Wells GA. Thermotherapy for treating rheumatoid arthritis. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2002; (2):CD002826. Google Scholar
[2]
Smolen JS, Landewé RBM, Knevel R, et al. EULAR recommendations for the management of rheumatoid arthritis. Annals of the Rheumatic Diseases. 2023;82(1):3–18. Google Scholar
[3]
Fraenkel L, Bathon JM, England BR, et al. 2021 American College of Rheumatology Guideline for the Treatment of Rheumatoid Arthritis. Arthritis Care & Research. 2021;73(7):924–939. Google Scholar
[4]
Laufer Y, Dar G, Iosif A, Springer S. Effectiveness of thermal and athermal short-wave diathermy on pain and function in patients with knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. Osteoarthritis and Cartilage. 2012;20(9):957–966. Google Scholar
[5]
Jan MH, Chai HM, Lin YF, Lin JJ, Wang CL. Effects of repetitive shortwave diathermy for reducing synovitis in patients with knee osteoarthritis. Physical Therapy. 2006;86(2):236–244. Google Scholar
[6]
Pollet J, Delcour S, Yousif N, et al. The efficacy of electromagnetic diathermy for pain and function in musculoskeletal disorders: a systematic review. Journal of Clinical Medicine. 2023;12(10):3321. Google Scholar
[7]
Krabak BJ. Rehabilitation Management for Rheumatoid Arthritis Patients. Johns Hopkins Arthritis Center. 2002–2024. Available online: hopkinsarthritis.org (accessed Oct 15, 2025). Google Scholar
[8]
Harris R. Effect of short wave diathermy on radio-sodium clearance from the knee joint in the normal and in rheumatoid arthritis. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation. 1961;42:241–249. Google Scholar