THỰC TRẠNG VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG CÁCH TỐI THIỂU TỪ RANH GIỚI CƠ SỞ GIÁO DỤC VÀ Y TẾ CỦA CÁC ĐIỂM BÁN LẺ THUỐC LÁ TẠI VIỆT NAM NĂM 2024

Nguyễn Thị Bích Thảo1, Nguyễn Quỳnh Anh1, Phan Thị Thu Trang1, Lê Tự Hoàng1, Đào Lê Hoàng Minh1, Dương Tú Anh2, Phan Thị Hải2, Nguyễn Ngọc Bích1, Bùi Thị Tú Quyên1, Lê Thị Thanh Hương1
1 Trường Đại học Y tế công cộng
2 Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Xác định tỷ lệ vi phạm quy định về khoảng cách tối thiểu 100m từ ranh giới cơ sở giáo dục và y tế của các điểm bán lẻ thuốc lá tại 8 tỉnh/thành phố ở Việt Nam năm 2024 và thực trạng kiến thức, thái độ của người bán lẻ thuốc lá liên quan đến quy định này.


Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 2.414 địa điểm bán lẻ thuốc lá (ĐBL TL) tại 8 tỉnh, thành phố ở Việt Nam từ tháng 9/2024 – 12/2024.


Kết quả: Nghiên cứu cho thấy 43,5% điểm bán lẻ nằm trong phạm vi 100m từ cơ sở giáo dục và y tế tại 8 tỉnh/thành phố nghiên cứu. Tỷ lệ vi phạm cao nhất gần trường tiểu học (13,1%), thấp nhất gần bệnh viện (6,4%). Bên cạnh kết quả quan sát về vi phạm khoảng cách, nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ người bán biết về quy định còn thấp (6,1%), có 73,6% người bán cho rằng việc cấm bán thuốc lá trong phạm vi 100m quanh cơ sở giáo dục và y tế là cần thiết. Việc tăng cường truyền thông, phổ biến quy định pháp luật và giám sát thực thi là cần thiết nhằm giảm tình trạng vi phạm.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Pierce JP. Tobacco Industry Marketing, Population-Based Tobacco Control, and Smoking Behavior. American Journal of Preventive Medicine. 2007 Dec;33(6):S327–34. doi:10.1016/j.amepre.2007.09.007
2. Saad C, Cheng B (Hsu C, Takamizawa R, Thakur A, Lee CW, Leung L, et al. Effectiveness of tobacco advertising, promotion and sponsorship bans on smoking prevalence, initiation and cessation: a systematic review and meta-analysis. Tob Control. 2025 Jan 13;tc-2024-058903. doi:10.1136/tc-2024-058903
3. Le TTH, Le TH, Le MD, Nguyen TT. Exposure to E-Cigarette Advertising and Its Association With E-Cigarette Use Among Youth and Adolescents in Two Largest Cities in Vietnam 2020. Tob Use Insights. 2023 Oct;16:1179173X2311796. doi:10.1177/1179173X231179676
4. Saffer H, Chaloupka F. The effect of tobacco advertising bans on tobacco consumption. Journal of Health Economics. 2000 Nov;19(6):1117–37. doi:10.1016/s0167-6296(00)00054-0
5. He Y, Shang C, Huang J, Cheng KW, Chaloupka FJ. Global evidence on the effect of point-of-sale display bans on smoking prevalence. Tob Control. 2018 Oct;27(e2):e98–104. doi:10.1136/tobaccocontrol-2017-053996
6. Quốc Hội,. Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá số 09/2012/QH13 ngày 18/6/2012. Quốc Hội; 2012.
7. Chính phủ. Nghị định số 98/2020/NĐ-CP ngày 26/08/2020 của Chính phủ: Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Chính phủ; 2020.
8. Trường Đại học Y tế công cộng,. Thực trạng điểm bán lẻ thuốc lá vi phạm quy định về bán thuốc lá và quảng cáo, khuyến mại thuốc lá tại 5 thành phố trực thuộc Trưng ương. Hanoi; 2017.
9. Le TTH, Tran KL, Phung XS, Do PH, Phan TL, Nguyen NB, et al. Violation of Bans on Tobacco Advertising and Promotion at Points of Sale in Viet Nam: Trend from 2009 - 2015. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 2016 Apr 14;17(sup1):91–6. doi:10.7314/APJCP.2016.17.S1.91
10. Crespi E, Brown J, Huynh NBC, Bautista M, Bacar CG, Bacar F, et al. Industry Strategies for Attracting Youth to Cigarettes, E-cigarettes, and HTPs: Retailer Density and Marketing at Points-of-Sale in Vietnam and the Philippines. Asian Pac J Cancer Prev. 2025 Apr 1;26(4):1253–9. doi:10.31557/apjcp.2025.26.4.1253
11. Huong L, Tran Khanh L, Anh T, Dao S. Knowledge and attitudes of tobacco points of sale’s owners about the ban on tobacco advertising in 5 largest cities in Vietnam: a 2017 cross sectional study. Vol. 6. 2019 Jun;6:6–15.