TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU GÂY MÔ HÌNH ĐỘNG VẬT THỰC NGHIỆM THEO CHỨNG Y HỌC CỔ TRUYỀN
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Phân loại và tổng hợp các phương pháp xây dựng mô hình động vật thực nghiệm theo chứng Y học cổ truyền.
Phương pháp tổng quan: Nghiên cứu được thực hiện theo tổng quan phạm vi (scoping review), tuân thủ hướng dẫn PRISMA-ScR. Tài liệu được tìm kiếm trên PubMed, CNKI và Google Scholar trong giai đoạn 01/2004–06/2025. Dữ liệu trích xuất gồm loài/giống động vật, can thiệp gây mô hình, tiêu chí xác lập chứng, chỉ số khách quan.
Kết quả: Từ 40 tài liệu xác định ban đầu, 18 bài được đọc toàn văn và 16 nghiên cứu thực nghiệm đủ tiêu chuẩn được đưa vào tổng hợp. Trong đó, mô hình bệnh-chứng chiếm tỷ lệ cao nhất (n = 7, 43.7%), tiếp đến là mô hình chuyển đổi (n = 5, 31.3%) và mô hình chứng (n = 4, 25%).
Kết luận: Những năm gần đây mô hình động vật theo chứng Y học cổ truyền có xu hướng phát triển theo hướng mô hình bệnh–chứng, phục vụ nghiên cứu điều trị đông tây y kết hợp. Chưa ghi nhận công bố đủ điều kiện tại Việt Nam theo chiến lược tìm kiếm.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
mô hình động vật, chứng y học cổ truyền, bệnh-chứng, chứng hậu, phương pháp gây mô hình.
Tài liệu tham khảo
[2]. 李缘缘, 高碧珍. 中医证动物模型的发展现状、问题与对策思考[J]. 中华中医药杂, 2024, 39(1): 49–53.
[3]. Li L，Liu JX，Ren JG，et al. Research status and perspective of animal models in research and development traditional Chinese medicine [J]. Chin J Comp Med，2022，32(1): 104-110. doi:10.3969/j.issn.1671-7856.2022.01.014
[4]. 高振. 中医证候模型: 从定位基础到模拟临床. 中国中医基础医学杂志, 2020, 26(11): 1546–1548.
[5]. 杜利莉. 中医证候动物模型建立及评价方法研究. 中医药导报, 2025, 41(1):11-18. doi:10.14148/j.issn.1672-0482.2025.0011