Thanh bên bài viết

Đã xuất bản: 2026-03-31
Số lượt xem tóm tắt: 0
DOI: https://doi.org/10.52163/yhc.v67i3.4611
Số xuất bản
Tập 67 Số 3
Chuyên mục
Bài báo khoa học
Cách trích dẫn
Nghĩa, L. H., Tài, P. T., & Vượng, N. K. (2026). CÂY NHÂN TRẦN (ADENOSMA CAERULEUM) VÀ VAI TRÒ HỖ TRỢ TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM GAN, TĂNG MEN GAN: TỔNG QUAN Y HỌC CỔ TRUYỀN VÀ HIỆN ĐẠI. Tạp Chí Y học Cộng đồng, 67(3). https://doi.org/10.52163/yhc.v67i3.4611

CÂY NHÂN TRẦN (ADENOSMA CAERULEUM) VÀ VAI TRÒ HỖ TRỢ TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM GAN, TĂNG MEN GAN: TỔNG QUAN Y HỌC CỔ TRUYỀN VÀ HIỆN ĐẠI

Lê Hoàng Nghĩa1, Phan Thanh Tài2, Nguyễn Kim Vượng2
1 Trường Đại học Võ Trường Toản
2 Bệnh viện Đại học Võ Trường Toản

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

A.caeruleum thuộc họ Plantaginaceae, dùng rộng rãi tại Việt Nam, giàu tinh dầu (terpenoid - các hóa hướng thymol/carvacrol) và iridoid. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt tính chống oxy hóa, kháng viêm và gợi ý tác dụng lợi mật, hàm ý tiềm năng bảo vệ gan. Tuy nhiên, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh hiệu quả đặc hiệu của A.caeruleum trên viêm gan hay giảm ALT/AST; nhiều báo cáo lâm sàng gắn với tên “nhân trần” thực chất là A.capillaris. Dược điển Việt Nam có tiêu chuẩn chất lượng cho dược liệu Nhân trần; kinh điển sử dụng 10-30 gam/ngày dạng sắc/uống thay trà. An toàn nhìn chung tốt khi dùng dược liệu thô; cần thận trọng với tinh dầu, thai kỳ, tắc mật do sỏi và tương tác thuốc.


Kết luận: A.caeruleum có thể đóng vai trò hỗ trợ triệu chứng (lợi mật, kháng viêm) ở rối loạn chức năng gan nhẹ nhưng chưa đủ bằng chứng để thay thế điều trị chuẩn hoặc khẳng định làm giảm men gan một cách tin cậy. Cần ghi nhãn tránh nhầm với A.capillaris, tuân thủ chuẩn chất lượng và phối hợp với điều trị theo hướng dẫn.

Chi tiết bài viết

Từ khóa

Adenosma caeruleum, Nhân trần, viêm gan, men gan, y học cổ truyền, hỗ trợ điều trị.

Tài liệu tham khảo

[1] Wang C, Zhang H et al. A review of the aromatic genus Adenosma: Geographical distribution, traditional uses, phytochemistry and biological activities. Journal of Ethnopharmacology, 2021, 275: 114075. doi: 10.1016/j.jep.2021.114075.
[2] Nhân Trần (Herba Adenosmatis caerulei). Dược Điển Việt Nam 5. https://duocdienvietnam.com/nhan-tran/
[3] Hung H.Y, Kuo S.C. Recent studies and progression of Yin Chen Hao (Artemisia capillaris), a long-term used traditional Chinese medicine. Journal Tradit Complement Med., 2013, 3 (1): 2-6. doi: 10.4103/2225-4110.106533.
[4] De Abreu M.B et al. A new iridoid from Adenosma caeruleum R.Br. Journal of Molecular Structure, 2009, 80 (6): 358-60. doi: 10.1016/j.fitote.2009.05.003.
[5] Tran Thi Hong Hanh et al. Iridoids from the aerial parts of Adenosma caeruleum with their nitric oxide inhibitory effects. Journal of Molecular Structure, 2024, 1299 (8): 137149. doi: 10.1016/j.molstruc.2023.137149.
[6] Nguyễn Thị Thanh Hương, Trương Thị Hồng Hạnh. Thành phần hóa học của loài Nhân trần Adenosma caeruleum R.Br thu hái ở địa bàn Thái Nguyên. Tạp chí Khoa học & Công nghệ, Đại học Thái Nguyên, 2015, 169 (09): 93-96.
[7] Pham Ngoc Khanh, Katarina Bauerova et al. Studies on hepatoprotective effects of Vietnamese medicinal plants (1998-2022). Vietnam Journal of Science and Technology, 2023, 61 (5): 725-750. doi: 10.15625/2525-2518/17426.