46. PHÒNG CHỐNG VÀ LOẠI TRỪ SỐT RÉT, THÀNH QUẢ VÀ THÁCH THỨC TRONG PHÒNG NGỪA SỐT RÉT QUAY TRỞ LẠI KHU VỰC MIỀN TRUNG - TÂY NGUYÊN (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2025)
Đặt vấn đề: Sốt rét là một vấn đề y tế  ảnh hưởng đến sức khỏe và phát triển kinh tế cho người dân sống tại vùng sốt rét lưu hành. Mục tiêu: Đánh giá kết quả phòng chống và loại trừ sốt rét khu vực miền Trung-Tây Nguyên giai đoạn 2020-2024. Phương pháp: Thiết kế hồi cứu mô tả và đánh giá dịch tễ học sốt rét.Kết quả: Số mắc và tử vong sốt rét giai đoạn 2020-2024 giảm, nhưng chưa bền vững. Năm 2024 so với năm 2020, số mắc sốt rét giảm 79,66%; tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét giảm 61,54%.  P.falciparum chiếm ưu thế, nguy cơ cao kháng artemisinin và các dẫn xuất gây khó khăn cho điều trị. Tuy nhiên có sự tăng cao số bệnh nhân nhiễm sốt rét do P.malariae tập trung tại tỉnh Khánh Hòa. Sự phục hồi các loài muỗi chính truyền bệnh sốt rét, An. dirus có thể kháng với hóa chất diệt muỗi, dân di biến động (đi rừng, ngủ rẫy, giao lưu biên giới), y tế cơ sở hoạt động không hiệu quả là những thách thức cho chương trình phòng chống và loại trừ sốt rét. Đến nay đã có 4/15 tỉnh/thành phố gồm Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi và Bình Định đạt tiêu chí công nhận loại trừ sốt rét. Kết luận: Nguy cơ sốt rét quay trở lại ở người dân khu vực miền Trung-Tây Nguyên vẫn rất cao, cần áp dụng biện pháp hiệu quả nhằm phòng ngừa sốt rét gia tăng tại khu vực này.
Keywords: phòng chống và loại trừ sốt rét