3. BÁO CÁO CA BỆNH: BỆNH NHI MẮC BỆNH SÁN DÂY Hymenolepiasis TẠI VIỆN SỐT RÉT-KÝ SINH TRÙNG-CÔN TRÙNG TRUNG ƯƠNG (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2025)
Giới thiệu: Bệnh sán dây (Hymenolepiasis) gây ra bởi loài Hymenolepis nana (sán dây lùn) và Hymenolepis diminuta (sán dây chuột), còn gọi là Hymenolepis spp. là một bệnh ký sinh trùng lây truyền từ động vật sang người lưu hành trên toàn cầu, đặc biệt vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới và ôn đới. Bệnh do Hymenolepis nana (H. nana) lây truyền qua 2 chu trình, đó là chu trình trực tiếp bằng đường phân - miệng, do người ăn phải các thức ăn chứa trứng sán dây lùn H. nana hoặc chu trình tự nhiễm là vật chủ bị nhiễm H. nana, trứng không theo phân ra ngoài và nở ngay trong lòng ruột vật chủ phát triển thành con trưởng thành và gây bệnh. Bệnh do Hymenolepis diminuta (H. diminuta) được lây truyền qua chu trình gián tiếp do nuốt phải động vật chân đốt chứa ấu trùng H. diminuta. Bệnh do Hymenolepis spp. gây tổn thương nhung mao ruột non, hồi tràng, đặc biệt là trẻ em.Trình bày ca bệnhT: Một trẻ em nam 7 tuổi mắc sán dây chuột sống tại Xã Diễn Ngọc, Diễn Châu, Nghệ An, một tháng trước khi vào viện có triệu chứng lâm sàng chán ăn, gầy sút cân nhẹ, đau bụng quanh rốn từng đợt, bệnh nhi không có thói quen vệ sinh tay trước khi ăn, soi tươi phân tìm thấy trứng sán dây Hymenolepis spp. Bệnh nhi được điều trị thành công với liệu trình praziquantel liều 25 mg/kg cân nặng liều duy nhất.Kết luận: Bệnh sán dây Hymenolepiasis là một nhiễm trùng rất hiếm gặp trong thực hành lâm sàng, có thể bị bỏ sót do triệu chứng lâm sàng mờ nhạt. Các thầy thuốc cần lưu ý khi gặp những bệnh nhi không có thói quen vệ sinh tay trước khi ăn, có triệu chứng lâm sàng như chán ăn, gầy sút cân, đau bụng quanh rốn cần cho làm xét nghiệm phân tìm trứng sán dây Hymenolepis spp. càng sớm càng tốt để chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời.
Keywords: Bệnh sán dây chuột; Hymenolepis nana; Hymenolepis diminuta; praziquantel