TÌNH HÌNH MÙ LÒA, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁC YẾU TỐ NHÂN KHẨU - XÃ HỘI LIÊN QUAN Ở NGƯỜI TỪ 50 TUỔI TRỞ LÊN TẠI BÀ RỊA - VŨNG TÀU (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: (1) Xác định tỉ lệ và nguyên nhân mù lòa; (2) Phân tích các yếu tố nhân khẩu - xã hội liên quan đến tình trạng mù lòa ở người từ 50 tuổi trở lên tại Bà Rịa - Vũng Tàu.Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 1407 người ≥ 50 tuổi tại Bà Rịa - Vũng Tàu, từ tháng 2/2025 đến tháng 2/2026, chọn mẫu chùm hai giai đoạn.Kết quả: Mù 2 mắt theo định nghĩa của WHO (thị lực mắt tốt hơn < đếm ngón tay 3m) chiếm 1,8% (n = 26); tỉ lệ thị lực thấp (8,5%); tỉ lệ mù bất kỳ mắt nào (chỉ số mô tả bổ sung) là 8,4%. Đục thể thủy tinh là nguyên nhân hàng đầu (81,5% người mù), tiếp đến là đục bao sau (12,6%) và tật khúc xạ chưa chỉnh kính (10,1%); 93,3% người mù mang ít nhất một nguyên nhân có thể phòng tránh hoặc điều trị được. Tỉ lệ mù tăng theo tuổi (50-59 tuổi: 2,0%; 60-69 tuổi: 6,8%; ≥ 70 tuổi: 17,9% với p < 0,001) và giảm theo trình độ học vấn (mù chữ 12,6% so với trung cấp trở lên 1,9% với p < 0,01). Tỉ lệ mù cũng khác biệt theo nghề nghiệp (p < 0,05), cao nhất ở nhóm lao động ngoài trời và hưu trí.Kết luận: Mù lòa ở người ≥ 50 tuổi tại Bà Rịa - Vũng Tàu còn cao, đục thể thủy tinh là nguyên nhân chủ yếu và có thể điều trị; tuổi cao và học vấn thấp là các yếu tố liên quan chính.
Keywords: Mù lòa, đục thể thủy tinh, nguyên nhân mù, người cao tuổi, Bà Rịa - Vũng Tàu.