DỊCH TỄ HỌC NƯỚC THẢI (WBE) TRONG GIÁM SÁT BỆNH LAO TẠI VIỆT NAM: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ TIỀM NĂNG ỨNG DỤNG (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Công tác giám sát lao tại Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các hệ thống giám sát dịch tễ truyền thống, chủ yếu dựa trên dữ liệu lâm sàng, do đó chưa phản ánh đầy đủ tình hình lưu hành thực tế của bệnh lao trong cộng đồng. Dịch tễ học dựa trên nước thải (WBE) ngày càng được ghi nhận như là một phương pháp giám sát có nhiều triển vọng, cho phép đánh giá sự hiện diện và xu hướng lưu hành mầm bệnh ở quy mô cộng đồng một cách hiệu quả. Nghiên cứu tổng quan tường thuật này được thực hiện nhằm khảo sát tính khả thi của WBE trong giám sát bệnh lao tại Việt Nam. Các nghiên cứu gần đây đã phát hiện vi khuẩn lao trong nước thải và tín hiệu vi khuẩn trong nước thải có mối liên hệ với gánh nặng bệnh lao trong cộng đồng. Tuy nhiên, việc triển khai WBE trong giám sát bệnh lao vẫn gặp phải nhiều trở ngại liên quan đến kỹ thuật, bao gồm nồng độ vi khuẩn thấp, hạn chế của các phương pháp thu hồi hiện nay, cũng như những rào cản về hạ tầng thoát nước tại Việt Nam. WBE được xem là một giải pháp giám sát bổ sung tiềm năng, có thể hỗ trợ hiệu quả công tác phòng, chống bệnh lao.
Keywords: Dịch tễ học dựa trên nước thải (WBE), vi khuẩn lao, nước thải, Việt Nam