PHÂN TÍCH HIỆU ỨNG CHÈN ÉP NGÁCH TRÁN DO ĐỘ SÂU HỐ KHỨU VÀ TẾ BÀO AGGER NASI ĐỐI VỚI MỨC ĐỘ MỜ XOANG TRÁN TRÊN CẮT LỚP VI TÍNH (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Xác định mối liên quan giữa độ sâu hố khứu theo phân loại Keros, tế bào agger nasi và tình trạng mờ xoang trán trên cắt lớp vi tính, đồng thời phân tích vai trò phối hợp của hai yếu tố này trong hiệu ứng chèn ép không gian ngách trán.Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 164 bên xoang của 82 bệnh nhân trưởng thành được chụp cắt lớp vi tính mũi xoang tại Bệnh viện Nhân Dân Gia Định từ tháng 06/2024 đến tháng 06/2025. Độ sâu hố khứu được phân loại theo Keros. Tế bào agger nasi và tình trạng mờ xoang trán được ghi nhận trên cắt lớp vi tính. Mờ xoang trán được xác định khi điểm Lund-Mackay của xoang trán ≥1. Mô hình hồi quy logistic GEE được sử dụng để điều chỉnh khả năng tương quan giữa hai bên xoang trong cùng một bệnh nhân.Kết quả: Keros loại 2 là dạng thường gặp nhất, chiếm 93,9%. Tỷ lệ mờ xoang trán tăng theo độ sâu hố khứu: 0,0% ở Keros loại 1, 22,7% ở Keros loại 2 và 60,0% ở Keros loại 3. Nhóm Keros loại 3 kèm tế bào agger nasi có tỷ lệ mờ xoang trán cao nhất, đạt 75,0%. Phân tích GEE cho thấy khi Keros được xem là biến thứ bậc, mức độ Keros cao hơn có liên quan với tăng khả năng ghi nhận mờ xoang trán trên cắt lớp vi tính.Kết luận: Độ sâu hố khứu có liên quan với tình trạng mờ xoang trán trên cắt lớp vi tính. Sự phối hợp giữa Keros loại 3 và tế bào agger nasi gợi ý khả năng tồn tại hiệu ứng chèn ép không gian ngách tránlàm hẹp đáng kể ngách trán và gây tắc nghẽn dẫn lưu. Do đó, phẫu thuật viên cần lưu ý mở rộng phẫu tích giải phóng không gian tối đa đối với các trường hợp có hình thái giải phẫu nguy cơ cao này.
Keywords: Keros, Hố khứu, agger nasi, Ngách trán, Mờ xoang trán, Hiệu ứng chèn ép.