THẢO DƯỢC VÀ VÔ SINH NAM: TỔNG QUAN HỆ THỐNG VỀ HIỆU QUẢ TRÊN MẬT ĐỘ, DI ĐỘNG VÀ HÌNH DẠNG TINH TRÙNG (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Tổng hợp bằng chứng lâm sàng về hiệu quả của thảo dược đối với mật độ, độ di động và hình dạng tinh trùng ở nam vô sinh. Phương pháp: Tìm kiếm tài liệu trên PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science và Cochrane Library đến tháng 10/2025 với các từ khóa liên quan đến vô sinh nam, bất thường tinh dịch đồ và thảo dược. Kết quả: Ashwagandha, Nigella sativa và nhân sâm đỏ cho thấy xu hướng cải thiện mật độ, độ di động và phần nào hình dạng tinh trùng trong một số nghiên cứu lâm sàng. Maca có kết quả chưa nhất quán, với một số nghiên cứu ghi nhận cải thiện nhẹ nhưng chưa chứng minh được ưu thế rõ ràng so với giả dược. Các cơ chế được ghi nhận chủ yếu liên quan đến chống oxy hóa, điều hòa hormon sinh dục và cải thiện vi tuần hoàn tinh hoàn. Nhìn chung, các thảo dược được dung nạp tương đối tốt, ít tác dụng ngoại ý nghiêm trọng. Kết luận: Thảo dược có tiềm năng hỗ trợ cải thiện một số chỉ số tinh dịch đồ ở nam vô sinh, nhưng độ tin cậy của bằng chứng còn hạn chế do cỡ mẫu nhỏ, khác biệt chế phẩm và thiếu dữ liệu về các kết cục lâm sàng quan trọng như tỷ lệ có thai và sinh sống.
Keywords: vô sinh nam, thảo dược, mật độ tinh trùng, độ di động tinh trùng, hình dạng tinh trùng