THAY ĐỔI NHẬN THỨC SỬ DỤNG RƯỢU BIA CỦA NGƯỜI CAO TUỔI BẰNG MÔ HÌNH NIỀM TIN SỨC KHỎE TẠI THÀNH PHỐ NAM ĐỊNH, NĂM 2025 (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Mô tả thực trạng thay đổi nhận thức sử dụng rượu bia của người cao tuổi bằng mô hình niềm tin sức khỏe tại thành phố Nam Định, năm 2025.Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang 410 đối tượng người cao tuổi về thay đổi nhận thức sử dụng rượu bia và can thiệp so sánh trước-sau.Kết quả: Nhóm tuổi 60-80 chiếm đa số (85,1%), nam giới nhiều hơn nữ (63,7%), học vấn trung học phổ thông hoặc trung học nghề trở xuống (90,5%). Người cao tuổi nhận thức rõ rào cản sức khỏe khi sử dụng rượu bia, tính nhạy cảm 94,9%; động lực thay đổi thói quen 98%. Sau can thiệp, người cao tuổi nhận thức rõ nguy cơ có rào cản mức độ sức khỏe, tính nhạy cảm, động lực thay đổi thói quen sử dụng rượu bia chiếm tỷ lệ 94,4%; nhận thức sử dụng rượu bia được cải thiện rõ sau can thiệp HBM qua điểm số rào cản; mức độ nghiêm trọng giảm từ 13,05 điểm xuống 12,08 điểm (p < 0,001), nhận thức về lợi ích sức khỏe giảm từ 10,19 điểm xuống 8,24 điểm (p < 0,001) và động lực thay đổi hành vi giảm từ 10,29 điểm xuống 8,23 điểm (p < 0,001).Kết luận: Mô hình niềm tin sức khỏe thúc đẩy tăng động lực, củng cố niềm tin lợi ích sức khỏe và hỗ trợ thay đổi thói quen, thu hẹp khoảng cách giữa nhận thức và hành vi.
Keywords: Thay đổi nhận thức sử dụng rượu bia, nhận thức sử dụng rượu bia của người cao tuổi, giáo dục sức khỏe theo mô hình niềm tin sức khỏe.