VÔ SINH NAM: TẦN SUẤT, THAY ĐỔI CHẤT LƯỢNG TINH DỊCH VÀ CÁC YẾU TỐ LỐI SỐNG HIỆN ĐẠI (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Tổng hợp bằng chứng gần đây về gánh nặng vô sinh nam, xu hướng thay đổi chất lượng tinh dịch và mối liên quan giữa các yếu tố lối sống, môi trường hiện đại với sức khỏe sinh sản nam.Phương pháp: Đây là tổng quan tường thuật định hướng thực hành. PubMed và các trang điện tử chính thức của WHO, EAU, AUA/ASRM được tra cứu cho giai đoạn 2016–2025; các trang hướng dẫn được đối chiếu đến ngày 10/3/2026. Sau khi rà soát tiêu đề, tóm tắt và toàn văn theo mục tiêu định sẵn, 10 tài liệu then chốt được chọn để trích dẫn trực tiếp và tổng hợp định tính theo ba nhóm chủ đề chính.Kết quả: Dữ liệu hiện nay cho thấy yếu tố nam liên quan đến khoảng một nửa các trường hợp vô sinh của cặp vợ chồng. Gánh nặng vô sinh nam được chẩn đoán có xu hướng tăng theo thời gian, rõ hơn ở các nước thu nhập trung bình. Nhiều phân tích gộp ghi nhận xu hướng giảm nồng độ và tổng số tinh trùng, dù việc diễn giải còn bị hạn chế bởi khác biệt giữa các phòng xét nghiệm, thay đổi tiêu chuẩn đánh giá và sai lệch chọn mẫu. Hút thuốc lá, béo phì hoặc rối loạn chuyển hóa, phơi nhiễm nhiệt vùng bìu kéo dài và các chất gây rối loạn nội tiết là những yếu tố có mối liên quan nhất quán nhất với bất lợi về tinh dịch và hormon sinh dục.Kết luận: Vô sinh nam là vấn đề sức khỏe sinh sản quan trọng và có thể can thiệp một phần. Cách tiếp cận thực hành nên kết hợp tinh dịch đồ chuẩn hóa, tìm nguyên nhân có thể đảo ngược và ưu tiên thay đổi lối sống, với đánh giá lại sau khoảng 3 tháng.
Keywords: Vô sinh nam; Chất lượng tinh dịch; Lối sống; Béo phì; Hút thuốc lá