KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU ĐIỀU TRỊ VIÊM MÀNG BỒ ĐÀO DO HARADA BẰNG METHOTREXATE TẠI BỆNH VIỆN MẮT TRUNG ƯƠNG TỪ THÁNG 4/2025-10/2025 (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả bước đầu trong việc kiểm soát viêm, cải thiện thị lực và khả năng giảm liều Corticosteroid của Methotrexate sau 6 tháng điều trị trên loạt ca bệnh viêm màng bồ đào toàn bộ do hội chứng Vogt-Koyanagi-Harada giai đoạn mạn tính hoặc tái phát.Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu báo cáo loạt ca bệnh có can thiệp lâm sàng được thực hiện trên 12 mắt của 6 bệnh nhân đã được chẩn đoán xác định Vogt-Koyanagi-Harada theo tiêu chuẩn quốc tế sửa đổi, có đặc điểm bệnh lý mạn tính hoặc phụ thuộc Corticosteroid. Các bệnh nhân được can thiệp điều trị bằng Methotrexate đường uống (liều 15-20 mg/tuần) phối hợp với lộ trình giảm liều Corticoid chặt chẽ trong khoảng thời gian 6 tháng từ tháng 4/2025-10/2025. Các chỉ số đánh giá kết quả chính bao gồm: thị lực chỉnh kính tối đa quy đổi sang logMAR, mức độ hoạt tính viêm theo tiêu chuẩn SUN, độ dày võng mạc trung tâm đo bằng chụp cắt lớp võng mạc và các tác dụng không mong muốn.Kết quả: Kết thúc thời gian theo dõi 6 tháng, 5/6 bệnh nhân (83,3%) khỏi bệnh hoàn toàn về mặt lâm sàng (cell tiền phòng độ 0, dịch kính trong suốt). Về chức năng thị giác, thị lực trung bình (logMAR) của nhóm nghiên cứu cải thiện từ 0,74 tại thời điểm bắt đầu xuống 0,21 sau 6 tháng. Về mặt giải phẫu, độ dày võng mạc trung tâm giảm trung bình từ 490 μm xuống 272 μm. Hiệu quả “tiết kiệm Corticoid” bước đầu rất khả quan với 83,3% (5/6 bệnh nhân) giảm được liều Prednisolone xuống dưới ngưỡng an toàn (10 mg/ngày), trong đó 50% (3/6 bệnh nhân) đã giảm xuống mức liều thấp 5 mg/ngày mà không tái phát viêm. Các tác dụng phụ ghi nhận gồm rối loạn tiêu hóa nhẹ (1 ca) và tăng men gan thoáng qua (1 ca), tất cả đều kiểm soát tốt.Kết luận: Qua theo dõi ngắn trong 6 tháng, Methotrexate liều thấp bước đầu cho thấy hiệu quả tốt trong việc kiểm soát viêm và phục hồi cấu trúc võng mạc ở bệnh nhân Vogt-Koyanagi-Harada mạn tính, đồng thời hỗ trợ giảm liều Corticoid an toàn. Cần thời gian theo dõi dài hơn để đánh giá tính bền vững của kết quả điều trị.
Keywords: Viêm màng bồ đào, Vogt-Koyanagi-Harada, Methotrexate, báo cáo loạt ca bệnh.