PHỔ GEN ESBL, AMPC VÀ CARBAPENEMASE Ở ESCHERICHIA COLI PHÂN LẬP TỪ NGƯỜI BỆNH NỘI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN NGUYỄN TRI PHƯƠNG (2024-2025) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Mô tả tỷ lệ và phổ gen ESBL, AmpC, carbapenemase ở Escherichia coli phân lập từ bệnh nhân nội trú tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, và đánh giá mối liên hệ giữa các gen này với kiểu hình kháng Cephalosporin thế hệ 3-4 và Carbapenem.Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 141 chủng E.coli phân lập từ bệnh phẩm người bệnh nội trú (3/2024-6/2025). Kháng sinh đồ được thực hiện theo CLSI M100 (2025). Gen ESBL (các nhóm CTX-M), AmpC (CIT, DHA, CMY…) và carbapenemase (NDM, OXA-48…) được phát hiện bằng multiplex real-time PCR.Kết quả: Tỷ lệ sinh ESBL và AmpC lần lượt là 57,4% và 9,9%; không ghi nhận chủng vừa ESBL(+) vừa AmpC(+). Nhóm CTX-M9 chiếm ưu thế so với CTX-M1; DHA và CIT/CMY là các gen AmpC chủ đạo. Carbapenemase được phát hiện ở 5,7% chủng (NDM và OXA-48), tất cả đều mang gen đơn độc. Các nhóm mang ESBL/AmpC có tỷ lệ kháng Cephalosporin thế hệ 3-4 cao; kháng Imipenem chỉ ghi nhận ở các chủng mang carbapenemase.Kết luận: E.coli nội trú tại bệnh viện có gánh nặng ESBL và pAmpC cao, với sự ưu thế của nhóm CTX-M9 và sự hiện diện bước đầu của NDM/OXA-48, nhấn mạnh nhu cầu giám sát gen kháng thuốc và sử dụng β-lactam hợp lý.
Keywords: Escherichia coli, ESBL, AmpC, carbapenemase.