ĐÁNH GIÁ ĐÓNG GÓP CỦA HOẠT ĐỘNG PHỐI HỢP Y TẾ CÔNG-TƯ TRONG PHÁT HIỆN BỆNH NHÂN LAO TRÊN TOÀN QUỐC, GIAI ĐOẠN NĂM 2021-2023 (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Đánh giá sự đóng góp của hoạt động phối hợp y tế công-tư trong phát hiện bệnh nhân lao trên toàn quốc, giai đoạn 2021-2023.Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả hồi cứu, sử dụng số liệu thứ cấp được tổng hợp từ hệ thống VITIMES và báo cáo thường quy của Chương trình Chống lao Quốc gia. Các chỉ số gồm số lượng cơ sở y tế tham gia, mô hình hoạt động và tỷ lệ bệnh nhân lao được phát hiện qua hệ thống y tế công-tư. Dữ liệu được xử lý bằng các phần mềm Excel và SPSS 27, tính tỷ lệ và kiểm định xu hướng bằng phép thử Cuzick (p < 0,05). Nghiên cứu tuân thủ quy định về sử dụng dữ liệu thứ cấp của Chương trình Chống lao Quốc gia và quy định chung về đạo đức trong sử dụng dữ liệu thứ cấp.Kết quả: Số cơ sở y tế tham gia hoạt động phối hợp công-tư tăng từ 39.150 cơ sở (năm 2021) lên 43.534 cơ sở (năm 2023). Các cơ sở tham gia chủ yếu theo mô hình 1 (chuyển người nghi lao), chiếm 96,1% năm 2023. Tỷ lệ bệnh nhân lao phát hiện từ hệ thống công-tư/tổng số bệnh nhân lao toàn quốc tăng từ 19,8% (năm 2021) lên 32,1% (năm 2023) với xu hướng tăng có ý nghĩa thống kê (p < 0,001).Kết luận: Hoạt động phối hợp y tế công-tư đã đóng góp ngày càng quan trọng trong việc phát hiện bệnh nhân lao ở Việt Nam trong giai đoạn 2021-2023. Việc củng cố và mở rộng các mô hình phối hợp y tế công-tư hiệu quả, bảo đảm hỗ trợ kỹ thuật và chia sẻ dữ liệu, đồng thời duy trì năng lực triển khai tại địa phương là những yếu tố thiết yếu để duy trì tiến độ này hướng tới chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.
Keywords: Bệnh lao, y tế công-tư, phát hiện.