TÁC ĐỘNG CỦA BÉO PHÌ, ĐÁI THÁO ĐƯỜNG, HÚT THUỐC ĐẾN KẾT QUẢ MỔ CỘT SỐNG (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Tổng hợp bằng chứng hiện nay về ảnh hưởng của béo phì, đái tháo đường và hút thuốc đối với kết quả chu phẫu và dài hạn sau phẫu thuật cột sống, đồng thời gợi ý các chiến lược tối ưu hóa.Phương pháp: Tổng quan tường thuật các tổng quan hệ thống, phân tích gộp, hướng dẫn và nghiên cứu đoàn hệ quy mô lớn công bố chủ yếu giai đoạn 2016-2025 trên PubMed và các tạp chí chuyên ngành cột sống. Các kết cục chính gồm nhiễm trùng vết mổ, biến chứng hô hấp và thận, khớp giả/không liền xương, mổ lại, thời gian nằm viện và thang điểm do người bệnh tự báo cáo.Kết quả: Béo phì liên quan tăng nguy cơ không liền xương và điểm số kết cục do người bệnh báo cáo xấu hơn sau hàn xương thắt lưng; nhiều thủ thuật ghi nhận tăng biến cố chu phẫu, song không phải tất cả. Đái tháo đường làm tăng nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và biến chứng nội khoa; HbA1c trước mổ tăng (7,5-8,0%) liên quan nguy cơ nhiễm trùng cao hơn và hồi phục kém. Hút thuốc làm tăng rõ rệt nguy cơ khớp giả và kết cục bất lợi sau hàn xương; cai thuốc ≥ 4 tuần trước mổ giúp giảm biến chứng nhiễm trùng, hô hấp và liền vết mổ. Các lộ trình phục hồi sớm sau phẫu thuật hỗ trợ tối ưu hóa yếu tố nguy cơ và cho thấy lợi ích trong chăm sóc phẫu thuật cột sống.Kết luận: Béo phì, đái tháo đường và hút thuốc ảnh hưởng bất lợi đến kết quả mổ cột sống, đặc biệt sinh học liền xương và nguy cơ nhiễm trùng. Cần ưu tiên các gói tiền phục hồi chức năng gồm quản lý cân nặng, tối ưu hóa đường huyết (mục tiêu HbA1c ≤ 7,5% khi khả thi) và xác minh cai thuốc lá ≥ 4 tuần nhằm cải thiện kết cục.
Keywords: Phẫu thuật cột sống, béo phì, đái tháo đường, hút thuốc, hàn xương, biến chứng.