BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ PHỤC HỒI CHỨC NĂNG RỐI LOẠN NUỐT CHO NGƯỜI BỆNH ĐỘT QUỴ NÃO TẠI TRUNG TÂM PHỤC HỒI CHỨC NĂNG, BỆNH VIỆN BẠCH MAI BẰNG THANG ĐIỂM ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG NUỐT CỦA MANN (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Bước đầu đánh giá hiệu quả phục hồi chức năng rối loạn nuốt cho người bệnh đột quỵ não bằng thang điểm đánh giá khả năng nuốt của Mann (MASA).Đối tượng và phương pháp: 30 người bệnh được chẩn đoán đột quỵ não điều trị tại Trung tâm Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai. Nghiên cứu tiến cứu so sánh trước-sau, chọn mẫu thuận tiện.Kết quả: Tỉ lệ nuôi ăn qua thông dạ dày của người bệnh rối loạn nuốt ban đầu là 93,3% giảm còn 23,7% khi ra viện (p < 0,001). Điểm MASA trung bình trước và sau phục hồi chức năng thay đổi tăng từ 151,3 ± 20,24 lên 165,7 ± 19,77 (p < 0,001) cùng với sự thay đổi có ý nghĩa thống kê mức độ rối loạn nuốt và hít sặc theo phân loại của MASA. Kỹ thuật phục hồi chức năng nuốt được sử dụng nhiều nhất là kỹ thuật kích thích xúc giác nhiệt, thay đổi kết cấu thức ăn, nghiệm pháp Shaker và kỹ thuật vận động miệng. Có mối liên quan rõ rệt giữa điểm pha hầu với kỹ thuật kích thích xúc giác nhiệt (OR = 0,55; 95% CI = 0,32-0,92). Nhóm bệnh nhân điểm nghe hiểu theo MASA ³ 6, có mối liên hệ ngược chiều giữa điểm điều hợp lưỡi với tập vận động miệng (OR = 0,45, 95% CI = 0,20-0,99).Kết luận: Phục hồi chức năng là phương thức quan trọng giúp cải thiện chức năng nuốt ở người bệnh đột quỵ não. Thang điểm MASA hữu ích trong lượng giá lâm sàng cho người bệnh rối loạn nuốt.
Keywords: Rối loạn nuốt, đột quỵ não, MASA.