VAI TRÒ OXI CAO ÁP (HYPEROXIA) TRONG ĐIỀU TRỊ COVID-19 VÀ CÁC BỆNH LÝ VIÊM PHỔI KHÁC (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Tổng hợp bằng chứng cập nhật về lợi ích và nguy cơ của oxy cao áp - PaO2 vượt mức sinh lý do thở FiO2 cao - ở người lớn mắc COVID‑19 và các viêm phổi khác, đồng thời chuyển hóa bằng chứng thành mục tiêu oxy thực hành.Phương pháp: Tham khảo hướng dẫn sống của WHO, NIH; hướng dẫn chuyên ngành; các thử nghiệm ngẫu nhiên về suy hô hấp thiếu oxy cấp (bao gồm nghiên cứu chuyên biệt COVID‑19); và các tổng quan cơ chế đến ngày 17/10/2025. Kết cục gồm tử vong, rối loạn cơ quan, số ngày không thở máy/không cần oxy và tác dụng bất lợi liên quan oxy.Kết quả: Các hướng dẫn quốc tế thống nhất chuẩn độ oxy nhằm tránh thiếu oxy và tăng oxy kéo dài, với mục tiêu SpO2 92-96% cho đa số và 88-92% cho nhóm nguy cơ giữ CO2. Thử nghiệm ICU quy mô lớn (HOT‑ICU) và thử nghiệm chuyên biệt COVID‑19 (HOT‑COVID) không cho thấy lợi ích sống còn khi nhắm PaO2 cao (~90 mmHg) so với thấp hơn (~60-70 mmHg). Dữ liệu cơ chế và lâm sàng cho thấy hyperoxia liên quan tổn thương phổi do oxy hóa, xẹp phổi do hấp thu, rối loạn vi tuần hoàn và tăng CO2 ở bệnh nhân có khuynh hướng.Kết luận: Trong COVID‑19 và các viêm phổi khác, chiến lược dùng oxy tự do để đạt bão hòa/PaO2 trên mức sinh lý không cải thiện sống còn và có thể gây hại. Thực hành nên ưu tiên oxy bảo tồn theo mục tiêu: SpO2 92-96% (hoặc 88-92% nếu nguy cơ giữ CO2), đánh giá thường xuyên và giảm FiO2 sớm kết hợp PEEP phù hợp.
Keywords: Hyperoxia, liệu pháp oxy, COVID‑19, viêm phổi, mục tiêu bão hòa, ICU.