23. ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG NƯỚC MẶT TẠI HẠ LƯU SÔNG TIỀN, SÔNG HẬU SỬ DỤNG CHO MỤC ĐÍCH CẤP NƯỚC SINH HOẠT (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Đánh giá chất lượng nguồn nước sử dụng cho cấp nước sạch tại hạ lưu sông Tiền, sông Hậu.Phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngangVào ngày 15 hàng tháng, thu thập mẫu nước và đo đạc các thông số đánh giá chất lượng nước mặt theo QCVN 08:2023/BTNMT. Bên cạnh đó, các thông số Ca2+, Mg2+, Na+, K+ và Clorua (Cl-) được đo đạc vào ngày 15 của tháng 3, tháng 4, tháng 8 và tháng 9.Kết quả nghiên cứu: Nhiệt độ nước mặt của hạ lưu sông Tiền tại Mỹ Thuận dao động từ 25,7 – 29,4 0C và tại Cần Thơ từ 25,8 – 29,3 0C. Giá trị pH nguồn nước mặt hạ lưu sông Tiền đáp ứng mức A của QCVN 08:2023/BTNMT. Riêng đối với nguồn nước mặt hạ lưu sông Hậu vào thời điểm tháng 01 giá trị pH < 6,50. Hàm lượng oxy hòa tan (DO) trong nước tại hạ lưu sông Tiền đoạn qua Mỹ Thuận từ 6,35 – 7,64 mg/l, sông Hậu đoạn qua Cần Thơ 4,97 – 6,85 mg/l. Hàm lượng TSS cao hơn giá trị giới hạn mức A của QCVN 08:2023/BTNMT từ 1,04 – 2,12 lần. Hàm lượng Ca2+ dao động từ 16,42 – 40,90 mg/l, Mg2+ từ 14,29 – 38,33 mg/l, Na+ từ 25,90 – 134,5 mg/l, K+ từ 397,96 – 750 mg/l. Hàm lượng Clorua (độ mặn) ghi nhận dưới 150 mg/l.Hàm lượng Amoni trong nước mặt hạ lưu sông Tiền và hạ lưu sông Hậu đạt giá trị giới hạn cho phép của QCVN 08:2023/BTNMT. Tuy nhiên, thông số Nitrit vượt giới hạn cho phép 3 lần. Hầu hết vào các thời điểm trong năm, nước mặt tại hạ lưu sông Tiền (Mỹ Thuận) và hạ lưu sông Hậu (Cần Thơ) vượt giới hạn cho phép theo mức A của QCVN 08:2023/BTNMT từ 1 – 3 lần đối với hàm lượng Tổng Nitơ và hàm lượng Tổng Phospho từ 1,04 – 1,87 lần. Vi khuẩn Coliforms tổng số hiện diện trong nguồn nước mặt với số lượng từ 9 - 2,4x104 MPN/100 ml, theo quy định của QCVN 08:2023/BTNMT (Mức A), nguồn nước có chất lượng thấp.Kết luận:Nước mặt hạ lưu sông Tiền khu vực Mỹ Thuận và hạ lưu sông Hậu khu vực Cần Thơ đang ở mức báo động, chất lượng nước từ trung bình đến xấu theo quy định của QCVN 08:2023/BTNMT do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành thông qua các thông số Oxy hòa tan, TSS, Nitrit, Tổng Nitơ, Tổng Phospho và Coliforms tổng số. Kết quả này là cơ sở xây dựng dữ liệu về chất lượng nước mặt sử dụng cho mục đích cung cấp nước sạch tại khu vực nghiên cứu.
Keywords: chất lượng nước mặt, nước mặt sông Tiền sông Hậu, nước cấp.