31. TIỀM NĂNG KHÁNG NẤM CANDIDA ALBICANS CỦA HỢP CHẤT ETHYL P-METHOXYCINNAMATE TỪ CÂY ĐỊA LIỀN (KAEMPFERIA GALANGA L.): ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG TRONG CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Nghiên cứu đánh giá hoạt tính kháng nấm của hợp chất ethyl p-methoxycinnamate phân lập từ cây Địa liền (Kaempferia galanga L.) đối với các chủng Candida albicans nhạy cảm và kháng Fluconazol, nhằm định hướng khả năng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.Phương pháp: Hợp chất ethyl p-methoxycinnamate được phân lập từ thân rễ Địa liền và xác định cấu trúc bằng phổ cộng hưởng từ hạt nhân (¹H-NMR, ¹³C-NMR). 6 chủng Candida albicans (2 nhạy cảm: CA93, CA97; 4 kháng Fluconazol: C.albicans 2, C.albicans 28, C.albicans 111, C.albicans 117) được thử nghiệm hoạt tính kháng nấm theo phương pháp EUCAST sửa đổi. Các dải nồng độ được khảo sát gồm: ethyl p-methoxycinnamate 3-300 μM, Fluconazol 1-100 μM. Giá trị IC₅₀ được xác định từ 3 thí nghiệm độc lập.Kết quả: Fluconazol có IC₅₀ khoảng 0,16-0,21 μM trên các chủng nhạy cảm và > 100 μM trên các chủng kháng. ethyl p-methoxycinnamate có IC₅₀ khoảng 90,1-105,3 μM trên 2 chủng nhạy cảm và 1 chủng kháng (C.albicans 2), nhưng không xác định được IC₅₀ trên 3 chủng kháng còn lại trong khoảng nồng độ thử nghiệm.Kết luận: Ethyl p-methoxycinnamate thể hiện khả năng ức chế một số chủng C.albicans nhạy cảm và kháng Fluconazol, nhưng hiệu lực còn hạn chế. Kết quả gợi mở hướng nghiên cứu cơ chế tác dụng và tối ưu hóa cấu trúc ethyl p-methoxycinnamate nhằm nâng cao hoạt tính, hướng tới phát triển chế phẩm kháng nấm nguồn gốc dược liệu.
Keywords: Ethyl p-methoxycinnamate, EPMC, Candida albicans, kháng nấm, kháng Fluconazol, cây Địa liền.