(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2025)
Mở đầu: Thiếu máu là một vấn đề y tế toàn cầu, với tỷ lệ mắc cao, đặc biệt là ở Việt Nam. Trong đó, có hai nguyên nhân hàng đầu là thiếu máu thiếu sắt và β-Thalassemia thể nhẹ. Mục tiêu: Đánh giá giá trị dự báo của các công thức dựa trên chỉ số hồng cầu và chỉ số %Micro, %Hypo trong chẩn đoán phân biệt thiếu máu thiếu sắt và β-Thalassemia thể nhẹ. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu mô tả cắt ngang, trên người bệnh ≥ 16 tuổi, được chẩn đoán thiếu máu thiếu sắt và và β-Thalassemia thể nhẹ lần đầu vào Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương. Kết quả: Từ 1/1/2023 đến 31/3/2024, 226 người bệnh đủ tiêu chuẩn được lựa chọn và nghiên cứu, trong đó có 127 người bệnh thiếu máu thiếu sắt và 99 người bệnh β-Thalassemia thể nhẹ. Giá trị trung vị chỉ số MCV ở nhóm β-Thalassemia thể nhẹ (63,00 fl ± 0,70) thấp hơn so với nhóm thiếu máu thiếu sắt (69,68 fl ± 0,60), trong khi chỉ số MCHC ở nhóm β-Thalassemia thể nhẹ 312 g/l (299-324) cao hơn so với nhóm thiếu máu thiếu sắt 294 g/l (286-304). Các chỉ số %Micro và %Hypo cũng cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa hai nhóm bệnh. Công thức được đánh giá cao nhất là England & Fraser (AUC = 93,91%), sau đó là Green & King (AUC = 88,82%), Menzter (AUC = 87,31%), RDWI (AUC = 83,01%), Ricerca (AUC = 74,47%), Srivastava (AUC = 67,78%), Shine & Lal (AUC = 65,54%). Dựa trên chỉ số %Micro và %Hypo, đứng đầu là M/H (AUC = 93,64%), tiếp theo là M-H-RDW (AUC = 92,81%), M-H (92,67%). Kết luận: Công thức England & Fraser và công thức M/H có giá trị dự báo tốt nhất lớn trong việc định hướng chẩn đoán phân biệt thiếu máu thiếu sắt và β-Thalassemia thể nhẹ, đặc biệt là trong điều kiện cơ sở y tế hạn chế.