(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2023)
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm cấu trúc và một số biến đổi giải phẫu của khối bên xương sàng trên bệnh nhân viêm mũi xoang mạn tính. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả tiến cứu từng trường hợp có can thiệp và theo dõi dọc trên 55 bệnh nhân viêm mũi xoang mạn tính (VMXMT) được phẫu thuật tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương từ 2013 đến 2022. Kết quả: Tế bào sàng trước điển hình gồm có 3 loại tế bào là tế bào mỏm trước (96,36%), tế bào bóng trên (82,7%) và tế bào bóng dưới (100%). Tế bào sàng sau điển hình gồm 3 loại là tế bào sàng sau trước (100%), tế bào sàng sau trung tâm (100%) và tế bào sàng sau cùng (85,5%). Các biến đổi giải phẫu thường gặp là: thoát vị động mạch sàng (62,7%), mỏm móc bám bên (62,7%), cuốn giữa có bóng khí (16,3%) cuốn giữa đảo chiều (14,6%). Kết luận: Khối bên xương sàng chia làm hai nhóm các tế bào sàng trước và các tế bào sàng sau, trong đó mỗi nhóm có ba tế bào chính thường xuất hiện, có kích thước lớn. Tỷ lệ biến đổi giải phẫu mỏm móc và động mạch sàng trước khá thường gặp.