(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2024)
Mục tiêu: Xác định thành phần loài, phân bố của muỗi Anopheles và hoạt động đốt mồi của An. dirus tại ba sinh cảnh khu dân cư, bìa rừng và trong rừng khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô, xã Ea Sô xã Ea Sô, huyện Ea Ka, tỉnh Đắk Lắk. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Thu thập muỗi Anopheles bằng phương pháp thường quy của Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương gồm bẫy màn kép sử dụng mồi người, soi chuồng gia súc đêm, bẫy đèn trong nhà, soi trong nhà ban ngày vào tháng 6 và tháng 11 năm 2020, tháng 5 và tháng 12 năm 2021. Kết quả: Đã thu được 13 loài muỗi Anopheles tại ba sinh cảnh khu dân cư, bìa rừng và trong rừng tại khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô, xã Ea Sô. An. dirus thu được ở bìa rừng và trong rừng chiếm tỷ lệ tương ứng là 33,33% và 93,8% và không thu được An. dirus ở khu dân cư. Chỉ thu được 1 cá thể An. minimus ở trong rừng chiếm tỷ lệ 0,26%. Muỗi An. dirus hoạt động đốt mồi từ 17 giờ đến 4 giờ sáng ngày hôm sau, An. dirus có thể đốt mồi rất sớm từ 17-18 giờ, đỉnh đốt mồi sớm lúc 18-19 giờ hoặc 22-23 giờ, sau 24h mật độ muỗi đốt mồi thấp. Kết luận: Véc tơ chính truyền bệnh sốt rét An. dirus thu được trong rừng vào mùa mưa và đầu mùa khô với mật độ cao, muỗi đốt người từ rất sớm do đó cần khuyến cáo người dân sử dụng các biện pháp bảo vệ cá nhân như kem xoa, hương xua... từ sớm để phòng chống muỗi đốt cũng như phòng chống bệnh sốt rét hiệu quả.