(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Đánh giá mức độ hiểu biết và tuân thủ các biện pháp dự phòng tái phát sỏi đường tiết niệu trên (sỏi thận và/hoặc niệu quản), đồng thời phân tích một số yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 189 bệnh nhân sỏi đường tiết niệu trên tái phát đến khám tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, từ tháng 12/2025 đến tháng 4/2026. Cỡ mẫu được ước tính theo công thức nghiên cứu mô tả một tỷ lệ và chọn mẫu thuận tiện liên tiếp. Dữ liệu được thu thập bằng bảng câu hỏi cấu trúc và phân tích bằng phần mềm SPSS 26.0. Kết quả: Chỉ 18,0% người bệnh đạt mức hiểu biết tốt về dự phòng tái phát sỏi, trong khi 25,4% nhận thức đúng về lượng nước cần uống hằng ngày. Tỷ lệ tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ đạt 87,3% và dùng thuốc theo đơn đạt 74,6%; tuy nhiên, chỉ 19,6% bệnh nhân uống đủ ≥ 2 lít nước/ngày. Hành vi nguy cơ vẫn còn phổ biến, với 49,2% người bệnh thỉnh thoảng sử dụng đồ uống có hại và 31,7% tự dùng thuốc khi đau. Nguyên nhân chính của việc không tuân thủ là quên (73,0%) và thiếu thời gian (24,3%). Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa mức độ hiểu biết và việc áp dụng các biện pháp dự phòng (p = 0,018). Chưa ghi nhận mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa mức độ tuân thủ chung với tần suất và thời gian tái phát sỏi (p > 0,05). Kết luận: Người bệnh còn hạn chế về hiểu biết và tuân thủ các biện pháp dự phòng tái phát sỏi, đặc biệt trong thay đổi lối sống và uống đủ nước. Kiến thức tốt có liên quan đến khả năng thực hiện dự phòng. Cần tăng cường giáo dục sức khỏe và tư vấn cá thể hóa nhằm cải thiện tuân thủ và giảm nguy cơ tái phát sỏi.