(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Đặt vấn đề: Sàng lọc bệnh võng mạc đái tháo đường (VMĐTĐ) tại tuyến y tế cơ sở còn gặp nhiều khó khăn do thiếu bác sĩ chuyên khoa mắt và hạn chế về khả năng tiếp cận dịch vụ. Mặc dù nhiều nghiên cứu đã chứng minh giá trị chẩn đoán của telemedicine, bằng chứng về khả năng hỗ trợ quyết định chuyển tuyến trong chương trình sàng lọc cộng đồng còn hạn chế. Mục tiêu: Đánh giá giá trị chẩn đoán và hiệu quả hỗ trợ phân luồng chuyển tuyến của mô hình sàng lọc VMĐTĐ từ xa tại tuyến y tế cơ sở tỉnh Nghệ An. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang đánh giá độ chính xác chẩn đoán trên 360 người bệnh đái tháo đường típ 2. Người bệnh được chụp ảnh đáy mắt kỹ thuật số tại tuyến y tế cơ sở và đọc ảnh từ xa theo quy trình telemedicine. Kết quả được so sánh với khám đáy mắt trực tiếp sau giãn đồng tử bằng sinh hiển vi với kính Volk 90D, được sử dụng làm tiêu chuẩn tham chiếu. Đánh giá chất lượng ảnh, độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị dự báo và mức độ phù hợp trong quyết định chuyển tuyến. Kết quả: Trong 360 người bệnh, 330 bộ ảnh (91,7%) đủ chất lượng để phân tích. Đối với VMĐTĐ, telemedicine đạt độ nhạy 93,9%, độ đặc hiệu 90,0%, giá trị dự báo dương 80,2%, giá trị dự báo âm 97,2%. Kết quả đọc ảnh từ xa cho thấy mức độ phù hợp cao với khám trực tiếp trong quyết định chuyển tuyến. Các trường hợp không phù hợp chủ yếu gặp ở ảnh không đọc được hoặc tổn thương giai đoạn sớm. Kết luận: Telemedicine đạt độ chính xác cao trong phát hiện VMĐTĐ và có mức độ phù hợp cao trong quyết định chuyển tuyến. Kết quả nghiên cứu cho thấy telemedicine có thể đóng vai trò như một hệ thống hỗ trợ quyết định chuyển tuyến trong chương trình sàng lọc VMĐTĐ tại tuyến y tế cơ sở.