(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Bối cảnh: Ung thư hắc tố (melanoma) âm đạo nguyên phát là bệnh lý ác tính hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 0,3-0,8% tổng số các trường hợp melanoma và dưới 3% các u ác tính tại âm đạo. Do đặc điểm giàu mạng lưới mạch máu và bạch huyết của vùng âm đạo, bệnh thường tiến triển xâm lấn nhanh, dễ di căn và có tiên lượng rất xấu với tỷ lệ sống thêm 5 năm thấp (dao động từ 8,4-25%). Trình bày ca bệnh: Chúng tôi báo cáo hai ca lâm sàng được chẩn đoán melanoma nguyên phát ở âm đạo tại Bệnh viện K cơ sở 1. Ca lâm sàng 1: bệnh nhân nữ 52 tuổi, nhập viện với khối u thành sau âm đạo kích thước 2 × 3 cm. Bệnh nhân được phẫu thuật nội soi cắt tử cung triệt căn, cắt hai phần phụ, cắt toàn bộ âm đạo và nạo vét hạch chậu hai bên. Kết quả hóa mô miễn dịch xác nhận melanoma ác tính, độ sâu Breslow 4 mm, diện cắt và hạch vùng âm tính. Hiện tại, bệnh nhân ổn định sau 12 tháng theo dõi định kỳ. Ca lâm sàng 2: bệnh nhân nữ 38 tuổi, có khối u kích thước 38 × 39 mm ở 1/3 giữa âm đạo. Bệnh nhân được mổ mở cắt toàn bộ tử cung, toàn bộ âm đạo, nạo vét hạch chậu bẹn và tạo hình bằng vạt mạc nối lớn. Kết quả mô bệnh học ghi nhận độ sâu Breslow khoảng 30 mm, diện cắt âm đạo còn tế bào u tại chỗ. Bệnh nhân hiện đang điều trị bổ trợ bằng liệu pháp miễn dịch Pembrolizumab (200 mg mỗi 3 tuần) ở chu kỳ thứ 15. Hiện tại, cả 2 bệnh nhân đều ổn định về lâm sàng, chưa ghi nhận dấu hiệu tái phát tại chỗ hay di căn xa. Kết luận: Phẫu thuật cắt rộng u nguyên phát là nền tảng trong điều trị melanoma âm đạo nguyên phát. Tuy nhiên, đối với các trường hợp nguy cơ cao, việc phối hợp liệu pháp ức chế chốt kiểm soát miễn dịch giúp kiểm soát vi di căn và cải thiện thời gian sống thêm không bệnh.