(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Đánh giá thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành về phòng bệnh lao của người nhà người bệnh và một số yếu tố liên quan tại một số xã/phường tỉnh Phú Thọ năm 2026. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích. Kết quả: Kết quả cho thấy, tỷ lệ có kiến thức-thái độ- thực hành chung về phòng ngừa bệnh lao đạt của người nhà người bệnh lần lượt là 80,2%, 77,9%, 54,1%. Trong đó, kiến thức đúng về nguyên nhân gây bệnh lao chiếm tỷ lệ cao nhất (78,6%), thấp nhất là biết yếu tố thuận lợi mắc lao (70,0%). Đối với thái độ tích cực sẵn sàng điều trị chiếm cao nhất 71,3%, thấp nhất là thái độ sẵn sàng khuyên người có nghi ngờ lao đi khám chiếm 50,9%; Thực hành thức đúng về khám sức khoẻ định kỳ chiếm tỷ lệ cao nhất 80,2%, thấp nhất là thực hành đúng về liên tục sử dụng khẩu trang khi tiếp xúc người bệnh lao chỉ chiếm 24,4%. Kết quả phân tích hồi qui đa biến cho thấy một số yếu tố được xác định có mối liên quan đến kiến thức là: người chăm sóc chính và nhóm được cán bộ y tế tư vấn với OR(KTC95%) lần lượt là 4,33(1,9-9,53), 5,83(2,75-12,34); Yếu tố liên quan đến thái độ là: người chăm sóc chính và nhận được thông tin về bệnh lao với OR(KTC95%) lần lượt là 2,68(1,34-5,36), 3,3(1,55-7,2); Yếu tố liên quan đến thực hành phòng bệnh lao là: người chăm sóc chính, nhóm được cán bộ y tế tư vấn, nhận được thông tin về bệnh lao, thời gian mắc bệnh với OR(KTC95%) lần lượt là 6,7(2,9-15,1), 2,8(1,2-6,4), 3,8(1,7-8,5), 0,4(0,2-0,9); yếu tố nghề nghiệp là công nhân và kinh doanh có khả năng thực hành đạt cao hơn nhóm nông dân với OR(KTC95%) lần lượt là 3,2(1,0-10,1) và 12,0(3,4-42,7); các kết quả phân tích này có ý nghĩa thống kê p<0,05. Kết luận: Tỉ lệ đối tượng nghiên cứu có kiến thức chung đạt về phòng bệnh lao là 80,2%, tỉ lệ thái độ chung đạt là 77,9 và thực hành đạt là 54,1%. Các yếu tố liên quan đến kiến thức phòng chống bệnh lao gồm: người chăm sóc chính, nhóm được cán bộ y tế tư vấn; Các yếu tố liên quan đến thái độ gồm yếu tố người chăm sóc chính và nhóm người nhận được thông tin về bệnh lao; Các yếu tố gồm: người chăm sóc chính, yếu tố nghề nghiệp, nhóm được cán bộ y tế tư vấn, nhận được thông tin bệnh, thời gian mắc bệnh có liên quan đến thực hành phòng bệnh với ý nghĩa thống kê p<0,05.