(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Tổng hợp các bằng chứng hiện hành về hiệu quả và an toàn của probiotic, gừng và tỏi đen trong hội chứng ruột kích thích (IBS), đồng thời xem xét cơ sở sinh học và giới hạn hiện nay của việc phối hợp các thành phần này. Phương pháp: Đây là tổng quan tường thuật. Các tài liệu cốt lõi được lựa chọn có chủ đích từ PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science và Google Scholar đến ngày 20/11/2025 bằng các từ khóa liên quan IBS, probiotic, gừng, tỏi đen, hệ vi sinh đường ruột và nhu động tiêu hóa. Ưu tiên gồm tổng quan hệ thống/phân tích gộp và thử nghiệm ngẫu nhiên đối chứng đối với probiotic; thử nghiệm lâm sàng và nghiên cứu cơ chế đối với gừng; nghiên cứu tiền lâm sàng và cơ chế đối với tỏi đen. . Kết quả: Probiotic có bằng chứng lâm sàng ủng hộ vai trò bổ trợ trong IBS, với mức cải thiện nhỏ đến vừa trên triệu chứng toàn thể và đau bụng; tuy nhiên, sự dị hợp lớn về chủng, liều, tiêu chí đánh giá và thiết kế nghiên cứu làm giảm độ chắc chắn. Dữ liệu ở người về gừng còn ít và chưa đồng nhất, dù dung nạp nhìn chung tốt và các nghiên cứu tiền lâm sàng gợi ý tác dụng trên nhu động, hàng rào niêm mạc và viêm mức độ thấp. Bằng chứng cho tỏi đen hiện chủ yếu mang tính gián tiếp và tiền lâm sàng, cho thấy khả năng điều hòa hệ vi sinh, stress oxy hóa và chức năng vận động đường tiêu hóa. Chưa có thử nghiệm lâm sàng nào đánh giá trực tiếp phối hợp probiotic – gừng – tỏi đen ở bệnh nhân IBS. Kết luận: Probiotic là thành phần có cơ sở lâm sàng mạnh nhất. Gừng và tỏi đen còn hứa hẹn nhưng chưa đủ dữ liệu để khẳng định hiệu quả trong IBS. Ở thời điểm hiện tại, phối hợp probiotic – gừng – tỏi đen chỉ nên được xem là một giả thuyết có cơ sở sinh học hoặc một biện pháp bổ trợ cá thể hóa, chưa phải khuyến cáo điều trị dựa trên chứng cứ.