(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Khảo sát phân bố vị trí bám tận trên của mỏm móc và độ sâu hố khứu, đồng thời đánh giá liệu hai biến thể giải phẫu quan trọng trong đọc phim tiền phẫu này có liên quan với nhau hay cần được đánh giá độc lập trên cắt lớp vi tính (CLVT) đa mặt phẳng. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 136 bên hốc mũi từ 68 bệnh nhân trưởng thành được chụp CLVT mũi xoang tại Bệnh viện Nhân Dân Gia Định từ tháng 06/2024 đến tháng 06/2025. Hình ảnh được đánh giá theo quy trình chuẩn hóa trên ba bình diện axial, coronal và sagittal. Độ sâu hố khứu được phân loại theo Keros; vị trí bám tận trên của mỏm móc được phân loại theo Landsberg và Friedman. Mỗi bệnh nhân đóng góp hai bên hốc mũi, mối liên quan giữa phân loại Keros và nhóm vị trí bám mỏm móc được phân tích chính bằng hồi quy logistic theo phương trình ước lượng tổng quát (GEE) với cụm theo bệnh nhân; kiểm định chính xác Fisher trên bảng chéo được dùng như phân tích mô tả bổ sung. Kết quả: Tuổi trung bình 47,2 ± 16,2; nữ chiếm 58,8%, nam 41,2%. Keros loại 2 chiếm tỷ lệ cao nhất (75,0%), tiếp theo là loại 1 (22,1%) và loại 3 (2,9%). Mỏm móc bám xương giấy (loại 1) chiếm 57,4%; các kiểu bám không phải loại 1 chiếm 42,6%. Phân tích GEE theo cụm bệnh nhân chưa ghi nhận mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa phân loại Keros và nhóm vị trí bám mỏm móc (kiểm định chung p = 0,222); kết quả Fisher trên bảng chéo chi tiết cũng không có ý nghĩa thống kê (p = 0,307). Ở nhóm Keros loại 1, vẫn có 10/30 trường hợp (33,3%) thuộc nhóm mỏm móc không bám xương giấy đơn thuần. Kết luận: Vị trí bám tận trên của mỏm móc và độ sâu hố khứu chưa cho thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê trong nghiên cứu này. Kết quả gợi ý hai cấu trúc cần được đánh giá riêng biệt trên CLVT đa mặt phẳng tiền phẫu, thay vì suy luận mức độ an toàn của nền sọ hoặc mức độ phức tạp của ngách trán từ một dấu hiệu đơn lẻ.