(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Đánh giá tác dụng bảo vệ chức năng tinh hoàn của bài thuốc Hóa đàm sinh tinh thang trên mô hình thực nghiệm. Đối tượng và phương pháp: 40 chuột cống trắng đực trưởng thành được chia ngẫu nhiên vào 4 lô. Sau đó chuột thử nghiệm được cho uống Natri valproat để gây suy giảm chức năng tinh hoàn, đồng thời uống thuốc nghiên cứu để đánh giá khả năng bảo vệ trong 7 tuần. Các chỉ tiêu đánh giá gồm nồng độ testosteron huyết thanh; trọng lượng tinh hoàn, mào tinh; mật độ, di động, tỷ lệ sống/chết, hình thái tinh trùng thu được từ dịch mào tinh; cấu trúc mô học tinh hoàn. Kết quả: Nồng độ testosteron huyết thanh ở lô mô hình giảm rõ rệt so với lô chứng sinh học (4,20 ± 1,28 nmol/L so với 9,02 ± 2,24 nmol/L; p < 0,01). Các lô dùng phối hợp bài thuốc Hóa đàm sinh tinh thang cho thấy tác dụng bảo vệ chức năng tinh hoàn, thể hiện qua cải thiện testosteron (nhất là lô điều trị liều cao: 10,02 ± 1,03 nmol/L), tăng trọng lượng tinh hoàn và mào tinh, cải thiện mật độ, tỷ lệ sống và khả năng di động của tinh trùng so với lô mô hình. Ở lô điều trị liều cao, mật độ tinh trùng đạt 101,90 ± 12,68 × 106/mL và tỷ lệ sống đạt 85,90 ± 6,05%. Hình thái tinh trùng và cấu trúc mô học tinh hoàn cũng được bảo tồn tốt hơn so với lô mô hình. Kết luận: Bài thuốc Hóa đàm sinh tinh thang với liều 15 g/kg/ngày và 45 g/kg/ngày có hiệu quả bảo vệ chức năng tinh hoàn: làm tăng trọng lượng mào tinh và tinh hoàn, cải thiện cấu trúc mô học tinh hoàn, tăng nồng độ testosteron huyết thanh, cải thiện chất lượng tinh trùng.