(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Đặt vấn đề: Đái tháo đường type 2 là bệnh không lây nhiễm phổ biến, gây gánh nặng lớn cho sức khỏe cộng đồng. Toàn cầu trong năm 2024 có 589 triệu người mắc, dự báo tăng lên 853 triệu vào 2050. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc ở nhóm 30-69 tuổi là 7,3%, tình trạng tiền đái tháo đường đạt 17,8%. Tuân thủ điều trị không dùng thuốc là yếu tố then chốt kiểm soát bệnh, nhưng thực trạng tại các trạm y tế phường còn hạn chế. Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm mô tả thực trạng và phân tích một số yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị không dùng thuốc ở người bệnh đái tháo đường type 2 tại Trạm Y tế phường Bình Lợi Trung, thành phố Hồ Chí Minh năm 2026. Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang mô tả, thực hiện từ tháng 01/2026 đến tháng 4 /2026 trên 266 người bệnh đái tháo đường type 2 ≥18 tuổi, đang quản lý tại Trạm Y tế phường Bình Lợi Trung, có khả năng giao tiếp tiếng Việt. Số liệu được thu thập bằng công cụ IPAQ-SF (hoạt động thể lực), SDSCA (dinh dưỡng), thang điểm kiểm tra đường huyết và tái khám định kỳ (Quyết định 5481/QĐ-BYT) và kiến thức về bệnh ĐTĐ type 2. Kết quả: Tỷ lệ tuân thủ không dùng thuốc chung của đối tượng chỉ đạt 25,2%. Trong đó tuân thủ hoạt động thể lực của người bệnh đạt 74,1%, dinh dưỡng đạt 39,5%, kiểm tra đường huyết và tái khám định kỳ đạt 38,7%. Một số yếu tố liên quan có ý nghĩa thống kê đến TTĐT không dùng thuốc gồm tuổi <60, tình trạng hôn nhân, thời gian phát hiện bệnh, hài lòng tư vấn và kiến thức về bệnh ĐTĐ tốt. Kết luận: Tuân thủ điều trị không dùng thuốc ở người bệnh đái tháo đường type 2 tại trạm y tế phường Bình Lợi Trung còn thấp (25,2%). Cần chuẩn hóa tư vấn, tăng truyền thông giáo dục sức khỏe, theo dõi nhắc nhở định kỳ và hỗ trợ duy trì tuân thủ lâu dài.