(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Nghiên cứu tổng quan nhằm phân tích cơ chế tổn thương tế bào do bảo quản lạnh, đánh giá vai trò của các chất bảo vệ đông lạnh và hệ thống hóa các chiến lược giảm thiểu độc tính nhằm tối ưu hóa quy trình lưu trữ tế bào gốc. Phương pháp: Tổng hợp và hệ thống hóa y văn về động học kết tinh, cơ chế hoạt động của các chất bảo vệ đông lạnh thẩm thấu và không thẩm thấu, cùng các phác đồ tối ưu hóa quy trình bảo quản hiện hành. Kết quả: Quá trình đông lạnh gây tổn thương tế bào chủ yếu qua sự hình thành tinh thể đá và sốc thẩm thấu. Mặc dù dimethyl sulfoxide có hiệu quả bảo vệ cao nhưng độc tính hóa học đáng kể vẫn là rào cản lớn. Các chiến lược hiện nay tập trung vào 2 hướng: (1) Tối ưu hóa động học thẩm thấu thông qua hỗn hợp chất bảo vệ đông lạnh nồng độ thấp, bổ sung bộ đệm đường và kiểm soát nhiệt độ tiếp xúc; (2) Ứng dụng vật liệu sinh học thế hệ mới như protein chống đông, chất chẹn tinh thể tổng hợp và các chất hòa tan tương thích sinh học. Kết luận: Tối ưu hóa chất bảo vệ đông lạnh là yếu tố then chốt để duy trì tính toàn vẹn của tế bào gốc. Xu hướng nghiên cứu đang dịch chuyển từ các hóa chất đơn lẻ độc tính cao sang phối hợp đa thành phần và vật liệu mô phỏng sinh học, nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả cho các liệu pháp tế bào lâm sàng.