(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Đặt vấn đề: Phẫu thuật chỉnh hình xương hàm kinh điển đôi khi không đạt thẩm mỹ tối ưu ở bệnh nhân lệch lạc xương hàm loại III có mặt phẳng khớp cắn thấp. Kỹ thuật xoay phức hợp hàm trên – hàm dưới theo chiều kim đồng hồ đã được áp dụng nhằm cải thiện một số hạn chế về thẩm mỹ trong các trường hợp có mặt phẳng khớp cắn thấp. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện có chủ yếu tập trung trên từng nhóm bệnh nhân riêng lẻ và còn hạn chế tại Việt Nam. Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả thay đổi mô cứng và mô mềm của phẫu thuật xoay phức hợp hàm trên - hàm dưới theo chiều kim đồng hồ trong điều trị lệch lạc xương hàm loại III. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu dọc hồi cứu mô tả trên 30 bệnh nhân (9 nam, 21 nữ; tuổi trung bình 25) được chẩn đoán lệch lạc xương hàm loại III, đã chỉnh nha tiền phẫu và phẫu thuật xoay MMC theo chiều kim đồng hồ. Các chỉ số trên phim sọ nghiêng được đo đạc ở thời điểm trước phẫu thuật (T1), sau phẫu thuật 1 tuần (T2) và sau phẫu thuật 6 tháng (T3) để đánh giá sự thay đổi, mô cứng được đánh giá bằng T2–T1, mô mềm bằng T3–T1. Kết quả: Sau phẫu thuật, các chỉ số xương thay đổi có ý nghĩa thống kê (p < 0.05): góc ANB tăng, đưa về hạng I xương; góc mặt phẳng hàm dưới (MP-SN) tăng, thể hiện sự xoay hàm dưới xuống dưới và ra sau. Về mô mềm, góc mũi môi và góc đường viền mặt tăng đáng kể, giúp khuôn mặt nghiêng hài hòa hơn. Kết luận: Phẫu thuật xoay phức hợp hàm trên - hàm dưới theo chiều kim đồng hồ là phương pháp hiệu quả trong điều trị lệch lạc xương hàm loại III, đặc biệt giúp cải thiện thẩm mỹ khuôn mặt nghiêng thông qua việc tăng độ lộ răng cửa và độ nhô tầng mặt giữa.