(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
Mục tiêu: Tổng hợp bằng chứng về hiệu quả và an toàn của Passiflora incarnata đường uống ở người trưởng thành bị mất ngủ hoặc rối loạn giấc ngủ. Phương pháp: Đây là tổng quan tường thuật có cấu trúc. PubMed, Scopus, Web of Science và Google Scholar được tra cứu từ 01/2020 đến 11/2025. Nghiên cứu được chọn là các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên ở người lớn, đánh giá lạc tiên đơn trị đường uống ít nhất 1 tuần và có sử dụng thang đo giấc ngủ chuẩn hóa. Tài liệu cơ chế và an toàn được dùng để diễn giải kết quả. Kết quả: Có 3 thử nghiệm phù hợp được đưa vào tổng hợp định tính. Nhìn chung, Passiflora incarnata cho thấy lợi ích mức độ nhẹ đến vừa đối với tổng thời gian ngủ, hiệu quả giấc ngủ và chất lượng giấc ngủ chủ quan. Một nghiên cứu đối chứng giả dược có đa ký giấc ngủ ghi nhận tăng tổng thời gian ngủ sau 2 tuần. Một nghiên cứu năm 2024 ở người có stress kèm mất ngủ cho thấy cải thiện giấc ngủ và giảm căng thẳng cảm nhận. Nghiên cứu năm 2025 cho thấy lạc tiên vẫn có lợi nhưng kém hơn hoa cúc ở một số tiêu chí. Lạc tiên nhìn chung dung nạp tốt. Kết luận: Passiflora incarnata đường uống có thể là lựa chọn hỗ trợ tương đối an toàn cho mất ngủ nhẹ đến trung bình, nhất là khi kèm căng thẳng hoặc lo âu. Tuy nhiên, bằng chứng hiện nay chưa đủ mạnh để khuyến cáo như liệu pháp đơn trị thường quy.