(untitled) (Tạp chí Y học Cộng đồng, 2026)
TÓM TẮT Đặt vấn đề: Sau giai đoạn gia tăng sốt rét từ 7/2023, lây truyền tạm thời bị gián đoạn vào đầu năm 2025 tại Khánh Vĩnh. Tuy nhiên, sốt rét quay trở lại chủ yếu do Plasmodium falciparum vào 5-6/2025, đe dọa mục tiêu loại trừ sốt rét. Mục tiêu: Mô tả sự gia tăng và đánh giá sự thay đổi đặc điểm lan truyền của P. falciparum tại Khánh Vĩnh sau giai đoạn kiểm soát. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả, dựa trên hồi cứu số liệu 2022-2025 và nghiên cứu cắt ngang tại xã Khánh Đông và Khánh Thượng vào tháng 7/2025, tập trung ở nhóm nguy cơ cao mắc sốt rét. Khám lâm sàng, xét nghiệm lam máu và phỏng vấn có cấu trúc được sử dụng để đánh giá. Kết quả: Tổng cộng 408 đối tượng nguy cơ được sàng lọc tại xã Khánh Thượng và Khánh Đông, phát hiện 12 ca bệnh (2,94%). Tỷ lệ dương tính tại Khánh Thượng là 4,57% và Khánh Đông là 1,06%. 91,67% ca bệnh do P. falciparum, 50% không triệu chứng và 58,33% có giao bào, mật độ trung bình 3.606 ký sinh trùng/µl. Ghi nhận P. falciparum tập trung ở Khánh Thượng, cảnh báo thay đổi không gian lây truyền. Kết luận: Sự gia tăng và thay đổi lan truyền P. falciparum tại Khánh Vĩnh, đặc biệt sốt rét không triệu chứng đe dọa mục tiêu loại trừ sốt rét. Cần tăng cường giám sát và can thiệp có mục tiêu khẩn cấp.