Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ16 05/11/2026

HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở BỆNH NHÂN VIÊM KHỚP DẠNG THẤP ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

Nguyễn Thanh Ban, Hoàng Anh Phú, Phạm Hoài Thu
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD16.6991
0 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Xác định tỷ lệ hội chứng chuyển hóa, các thành tố của hội chứng chuyển hóa và tìm hiểu một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp điều trị tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 186 bệnh nhân được chẩn đoán viêm khớp dạng thấp theo tiêu chuẩn ACR/EULAR 2010, điều trị tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội từ tháng 10/2025 đến tháng 4/2026.

Kết quả: Tỷ lệ hội chứng chuyển hóa ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp là 33,3%; tăng huyết áp là thành tố gặp nhiều nhất với tỷ lệ 55,4%. Trong số 62 bệnh nhân có HCCH, 54,8% có 3 thành tố và 45,2% có từ 4-5 thành tố. Tỷ lệ hội chứng chuyển hóa cao hơn có ý nghĩa thống kê ở nhóm BMI ≥ 23 kg/m² so với nhóm BMI < 23 kg/m² (p < 0,05). Trong phân tích hồi quy đa biến, BMI ≥ 23 kg/m² vẫn là yếu tố liên quan độc lập với hội chứng chuyển hóa. Chưa ghi nhận mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa hội chứng chuyển hóa với DAS28-CRP, hoạt động thể lực, tăng acid uric máu và sử dụng corticoid.

Kết luận: Tỷ lệ hội chứng chuyển hóa ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp tương đối cao, với tăng huyết áp là thành tố thường gặp nhất. BMI ≥ 23 kg/m² là yếu tố liên quan độc lập với hội chứng chuyển hóa. Cần tăng cường tầm soát và kiểm soát thừa cân, béo phì nhằm dự phòng nguy cơ chuyển hóa - tim mạch lâu dài.

Tài liệu tham khảo
[1]
[1] Nguyễn Thị Ngọc Lan. Viêm khớp dạng thấp. Trong: Bệnh học nội khoa, tập 2. Nhà xuất bản Y học, Hà Nội, 2022, tr. 105-120. Google Scholar
[2]
[2] Alberti K.G.M.M et al. Harmonizing the metabolic syndrome. Circulation, 2009, 120 (16): 1640-5. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.109.192644. Google Scholar
[3]
[3] Dao Hung Hanh, Do Trung Quan, Junichi Sakamoto. Increased frequency of metabolic syndrome among Vietnamese women with early rheumatoid arthritis: a cross-sectional study. Arthritis Res Ther, 2010, 12 (6): R218. doi: 10.1186/ar3203. Google Scholar
[4]
[4] Loganathan A et al. Systematic review and meta-analysis on prevalence of metabolic syndrome in psoriatic arthritis, rheumatoid arthritis and psoriasis. Int J Rheum Dis, 2021, 24 (9): 1112-1120. doi: 10.1111/1756-185X.14147. Google Scholar
[5]
[5] Toms T.E et al. Methotrexate therapy associates with reduced prevalence of the metabolic syndrome in rheumatoid arthritis patients over the age of 60- more than just an anti-inflammatory effect? A cross sectional study. Arthritis Research & Therapy, 2009, 11 (4): R110. doi: 10.1186/ar2765 Google Scholar
[6]
[6] Bull F.C et al. World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Br J Sports Med, 2020, 54 (24): 1451-1462. doi: 10.1136/bjsports-2020-102955. Google Scholar
[7]
[7] Ferraz-Amaro I et al. Metabolic syndrome in rheumatoid arthritis. Mediators Inflamm, 2013: 710928. doi: 10.1155/2013/710928 Google Scholar
[8]
[8] da Cunha V.R et al. Metabolic syndrome prevalence is increased in rheumatoid arthritis patients and is associated with disease activity. Scand J Rheumatol, 2012, 41 (3): 186-91. doi: 10.3109/03009742.2011.626443. Google Scholar
[9]
[9] Lê Quang Thuần, Trần Kim Trang. Hội chứng chuyển hóa trong viêm khớp dạng thấp. Tạp chí Y học thành phố Hồ Chí Minh, 2018, phụ bản tập 22, số 2 (chuyên đề nội khoa). Google Scholar
[10]
[10] Santos-Moreno P et al. Metabolic abnormalities, cardiovascular disease, and metabolic syndrome in adult rheumatoid arthritis patients: current perspectives and clinical implications. Open Access Rheumatol, 2022, 14: 255-267. doi: 10.2147/OARRR.S285407. Google Scholar
[11]
[11] Toms T.E, Panoulas V.F et al. Lack of association between glucocorticoid use and presence of the metabolic syndrome in patients with rheumatoid arthritis: a cross-sectional study. Arthritis Research & Therapy, 2008, 10 (6): doi: 10.1186/ar2578 Google Scholar