Bài báo khoa học Tập 67 Số 10 04/11/2026

GIÁ TRỊ CHẨN ĐOÁN UNG THƯ TUYẾN GIÁP TRÊN NHÓM NGUY CƠ CAO CỦA MỘT SỐ DẤU HIỆU SIÊU ÂM THEO HỆ THỐNG PHÂN LOẠI ACR TI-RADS

Lâm Nguyễn Nhã Trúc, Trần Quang Phục, Nguyễn Văn Ba
DOI: 10.52163/yhc.v67i10.6983
14 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá giá trị chẩn đoán ung thư tuyến giáp của một số dấu hiệu siêu âm ở nhóm nhân giáp nguy cơ cao theo hệ thống ACR TI-RADS.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang có phân tích trên 282 người bệnh có nhân tuyến giáp được siêu âm, phân loại ACR TI-RADS đầy đủ và có mô bệnh học đối chiếu tại Bệnh viện Chợ Rẫy từ 1/10/2024 đến 31/10/2025; gồm 217 trường hợp ác tính và 65 trường hợp lành tính. Các dấu hiệu được phân tích gồm thành phần đặc, giảm âm, hình dạng cao hơn rộng, bờ đa thùy/không đều hoặc xâm lấn ngoài bao và vi vôi hóa. Kết quả mô bệnh học được sử dụng làm tiêu chuẩn tham chiếu. Tính OR, KTC 95%, Sn, Sp, PPV, NPV, LR+, LR- và chỉ số Youden.

Kết quả: Nốt đặc hoặc gần như đặc gặp ở 81,2%; giảm âm 67,4%, rất giảm âm 12,4%; cao hơn rộng 43,6%; bờ đa thùy/không đều 46,8%, xâm lấn ngoài 31,2%; đốm hồi âm dày lấm tấm 55,7%. So với mô bệnh học, nhân đặc liên quan ác tính với OR = 4,22 (KTC 95%: 2,23-7,99), giảm âm OR = 2,20 (1,19-4,07), cao hơn rộng OR = 5,24 (2,60-10,53), vi vôi hóa OR = 7,49 (3,89-14,46) và bờ đa thùy/không đều hoặc xâm lấn ngoài bao OR = 233,20 (76,48-711,07). Dấu hiệu bờ bất thường/xâm lấn có Sn 97,7%, Sp 84,6%, PPV 95,5%, NPV 91,7%, LR+ 6,34, LR- 0,03 và Youden 0,823. Vi vôi hóa và cao hơn rộng có PPV lần lượt 91,3% và 91,1%.

Kết luận: Trong quần thể nhân giáp nguy cơ cao, bờ đa thùy/không đều hoặc xâm lấn ngoài bao là dấu hiệu có hiệu năng chẩn đoán nổi bật nhất. Nhân đặc và giảm âm có độ nhạy cao nhưng độ đặc hiệu thấp; cao hơn rộng và vi vôi hóa có giá trị xác nhận ác tính tốt hơn.

Tài liệu tham khảo
[1]
[1] Tessler F.N et al. ACR thyroid imaging, reporting and data system (TI-RADS): white paper of the ACR TI-RADS Committee. J Am Coll Radiol, 2017, 14 (5): 587-595. doi: 10.1016/j.jacr.2017.01.046. Google Scholar
[2]
[2] Li W et al. Diagnostic performance of American College of Radiology TI-RADS: a systematic review and meta-analysis. AJR Am J Roentgenol, 2021, 216 (1): 38-47. doi: 10.2214/AJR.19.22691. Google Scholar
[3]
[3] Phan Thị Bé Huệ và cộng sự. Nghiên cứu giá trị của siêu âm dựa trên hệ thống phân loại TI-RADS ACR 2017 trong chẩn đoán u giáp tại Bệnh viện Ung bướu Cần Thơ năm 2020-2022. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, 2022 (52): 72-78. Google Scholar
[4]
[4] Lee J.Y et al. Malignancy risk stratification of thyroid nodules according to echotexture and degree of hypoechogenicity: a retrospective multicenter validation study. Sci Rep, 2022, 12 (1): 16587. doi: 10.1038/s41598-022-21204-5. Google Scholar
[5]
[5] Ren J et al. A taller-than-wide shape is a good predictor of papillary thyroid carcinoma in small solid nodules. J Ultrasound Med, 2015, 34 (1): 19-26. doi: 10.7863/ultra.34.1.19. Google Scholar
[6]
[6] Grani G et al. Taller-than-wide shape: a new definition improves the specificity of TIRADS systems. Eur Thyroid J, 2020, 9 (2): 85-91. doi: 10.1159/000504219. Google Scholar
[7]
[7] Ha S.M et al. Echogenic foci in thyroid nodules: diagnostic performance with combination of TIRADS and echogenic foci. BMC Med Imaging, 2019, 19 (1): 28. doi: 10.1186/s12880-019-0328-2. Google Scholar
[8]
[8] Low G et al. Tips for improving consistency of thyroid nodule interpretation with ACR TI-RADS. J Ultrason, 2022, 22 (88): e51-e56. doi: 10.15557/JoU.2022.0009. Google Scholar
[9]
[9] Fujimoto T et al. Re-evaluation of 162 malignant thyroid nodules that were interpreted as benign based on ultrasound findings. Ultrasound Int Open, 2018, 4 (4) E110-E116. doi: 10.1055/a-0732-5795 Google Scholar
[10]
[10] Kim P.H et al. Unnecessary thyroid nodule biopsy rates under four ultrasound risk stratification systems: a systematic review and meta-analysis. Eur Radiol, 2021, 31 (5): 2877-2885. doi: 10.1007/s00330-020-07384-6. Google Scholar