Bài báo khoa học Tập 67 Số 10 31/10/2026

HIỆU QUẢ NGẮN HẠN CỦA KÍCH THÍCH TỪ TRƯỜNG XUYÊN SỌ LẶP LẠI TẦN SỐ CAO ĐỐI VỚI PHỤC HỒI CHỨC NĂNG NHẬN THỨC Ở NGƯỜI BỆNH NHỒI MÁU NÃO

Nguyễn Thị Nhị Thanh, Cầm Bá Thức, Phạm Văn Minh
DOI: 10.52163/yhc.v67i10.6910
31 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả phục hồi chức năng nhận thức bằng phối hợp phương pháp kích thích từ trường xuyên sọ lặp lại tần số cao (HF-rTMS) ở người bệnh nhồi máu não sau 15 buổi.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu can thiệp ngẫu nhiên có nhóm chứng trên 40 bệnh nhân suy giảm nhận thức sau nhồi máu não lần đầu, giai đoạn bán cấp sớm, điều trị nội trú tại Bệnh viện Điều dưỡng Phục hồi chức năng Trung ương, chia thành nhóm can thiệp (HF-rTMS kết hợp tập tri giác nhận thức và vận động trị liệu, n = 20) và nhóm chứng (rTMS giả kết hợp tập tri giác nhận thức và vận động trị liệu, n = 20). Đánh giá sự cải thiện bằng các thang điểm MoCA, FAB, VST-C và chỉ số Barthel trước và sau 15 buổi can thiệp.

Kết quả: Sau 15 buổi, nhóm can thiệp cải thiện có ý nghĩa ở 4 thang điểm (p < 0,05). Mức cải thiện của nhóm can thiệp hơn nhóm chứng ở MoCA (tăng 1,15 điểm so với 0,40 điểm; p = 0,01); FAB (tăng 1,30 điểm so với 0,50 điểm; p < 0,001), VST-C (giảm 8,90 giây so với 4,00 giây; p < 0,001) và Barthel (tăng 18,50 điểm so với 8,75 điểm; p < 0,001), khác biệt có ý nghĩa thống kê. Điểm MoCA và điểm FAB cuối cùng sau điều trị giữa hai nhóm không có sự khác biệt có ý nghĩa (MoCA: p = 0,193; FAB: p = 0,085). Không có người bệnh nào ghi nhận tác dụng bất lợi trong quá trình can thiệp.

Kết luận: HF-rTMS là phương pháp kích thích não không xâm lấn an toàn, giúp cải thiện chức năng điều hành (FAB, VST-C) và mức độ độc lập trong sinh hoạt hàng ngày (Barthel) ở người bệnh suy giảm nhận thức sau nhồi máu não. Mức cải thiện MoCA của nhóm can thiệp cũng cao hơn đáng kể so với nhóm chứng (p = 0,010), tuy chưa tạo khác biệt về điểm số cuối cùng giữa hai nhóm.

Tài liệu tham khảo
[1]
[1] Feigin V.L, Brainin M, Norrving B, Martins S.O, Pandian J, Lindsay P et al. World Stroke Organization: Global Stroke Fact Sheet 2025. International Journal of Stroke, 2025, 20 (2): 132-44. doi: 10.1177/17474930241308142 Google Scholar
[2]
[2] Lawrence E.S, Coshall C, Dundas R, Stewart J, Rudd A.G, Howard R et al. Estimates of the prevalence of acute stroke impairments and disability in a multiethnic population. Stroke, 2001, 32 (6): 1279-84. doi: 10.1161/01.STR.32.6.1279 Google Scholar
[3]
[3] Jokinen H, Melkas S, Ylikoski R, Pohjasvaara T, Kaste M, Erkinjuntti T et al. Post-stroke cognitive impairment is common even after successful clinical recovery. Eur J Neurol, 2015, 22 (9): 1288-94. doi: 10.1111/ene.12743. Google Scholar
[4]
[4] Le H.T, Honma K, Annaka H, Shunxiang S, Murakami T, Hiraoka T et al. Effectiveness of transcranial magnetic stimulation on executive function, attention, and memory in stroke patients: a systematic review and meta-analysis. Cureus, 2024, 16 (12): e75194. doi: 10.7759/cureus.75194 Google Scholar
[5]
[5] Trần Hồng Liên, Lương Tuấn Khanh, Nguyễn Thị Kim Liên. Kết quả phục hồi chức năng chi trên kết hợp kích thích từ trường xuyên sọ lặp lại ở người bệnh nhồi máu não. Tạp chí Y học cộng đồng, 2026, 67 (1): 35-39. doi: 10.52163/yhc.v67i1.4106 Google Scholar
[6]
[6] Gong C, Hu H, Peng XM, Li H, Xiao L, Liu Z et al. Therapeutic effects of repetitive transcranial magnetic stimulation on cognitive impairment in stroke patients: a systematic review and meta-analysis. Front Hum Neurosci, 2023, 17: 1177594. doi: 10.3389/fnhum.2023.1177594 Google Scholar
[7]
[7] Zhao Z.Q, Li H.N, Ye Y, Wang J.L, Xu P. Impact of repetitive transcranial magnetic stimulation on cognitive impairment in stroke patients: a meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases, 2025, 34 (10): 108415. doi: 10.1016/j.jstrokecerebrovasdis.2025.108415 Google Scholar
[8]
[8] Liu Y, Ai Y, Cao J, Cheng Q, Hu H, Luo J et al. High-frequency rTMS broadly ameliorates working memory and cognitive symptoms in stroke patients: a randomized controlled trial. Neurorehabil Neural Repair, 2024, 38 (10): 729-41. doi: 10.1177/15459683241270022 Google Scholar
[9]
[9] Zhang H.X, Wu H.J, Qi X.Y, Men Y.J, Wang Z.Y. The effect of repeated transcranial magnetic stimulation combined with cognitive rehabilitation training on post-stroke cognitive impairment. Eur Rev Med Pharmacol Sci, 2023, 27 (21): 10547-52. doi: 10.26355/eurrev_202311_34332. Google Scholar