Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ15 25/09/2026

ĐẶC ĐIỂM BÙ TRỪ RĂNG VÀ HIỆU QUẢ CẢI THIỆN THẨM MỸ Ở BỆNH NHÂN SAI HÌNH XƯƠNG HẠNG III ĐIỀU TRỊ BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT TRƯỚC

Trần Thị Bích Vân
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD15.6797
51 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá đặc điểm bù trừ răng trước điều trị và phân tích mức độ cải thiện trục răng, tương quan răng - nền xương trên phim sọ nghiêng sau chỉnh nha kết hợp phẫu thuật cắt xương hàm theo phác đồ phẫu thuật trước (Surgery-First Approach - SFA).

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng trên 63 bệnh nhân sai khớp cắn hạng III do xương hàm (17 nam, 46 nữ) được chọn thuận tiện và điều trị bằng phác đồ SFA tại ba bệnh viện tại TP.HCM từ năm 2015 đến 2021. Các biến số trên phim sọ nghiêng về răng và tương quan răng - xương được đo đạc bằng phần mềm SmartCeph tại 3 thời điểm: trước điều trị (T1), sau phẫu thuật 1-3 tháng (T2) và sau kết thúc điều trị chỉnh nha (T3).

Kết quả: Tại thời điểm T1, sự bù trừ răng thể hiện rõ qua sự nghiêng ngoài của răng cửa trên (U1-NF: 122,09° ± 5,55°) và sự nghiêng trong của răng cửa dưới (L1-MP: 81,39° ± 6,30°), đi kèm cắn ngược nặng (Overjet: -4,31 ± 2,48 mm). Sau phẫu thuật (T2), tương quan hai hàm được đưa về Hạng I nhờ sự dịch chuyển xương nền, đưa độ cắn chìa về giá trị dương (4,16 ± 1,22 mm) trong khi trục răng trước hai hàm chưa thay đổi đáng kể. Tại thời điểm T3, quá trình giải bù trừ trục răng hậu phẫu đạt kết quả tối ưu: trục răng cửa dưới được dựng thẳng (nghiêng ngoài về vị trí chuẩn) lên 87,04° ± 4,22° (p < 0,001), răng cửa trên điều chỉnh tương quan nhô về 5,80 ± 1,75 mm, thiết lập độ cắn phủ (1,74 ± 0,56 mm) và độ cắn chìa (2,49 ± 0,49 mm) hài hòa sinh lý.

Kết luận: Phương pháp phẫu thuật trước giúp giải quyết nhanh chóng tình trạng mất cân đối thẩm mỹ khuôn mặt ngay từ đầu, đồng thời đạt kết quả vững ổn cao về cả chức năng khớp cắn lẫn thẩm mỹ nhờ quá trình giải bù trừ răng hậu phẫu hiệu quả nhờ hiệu ứng gia tốc vùng sau phẫu thuật (RAP).

 

 

 

 

 

 

 

 

Từ khóa
Sai khớp cắn hạng III, phẫu thuật trước, bù trừ răng, giải bù trừ, phim sọ nghiêng.
Tài liệu tham khảo
[1]
[1] Proffit WR, Fields HW, Larson BE, editors. Contemporary Orthodontics. 6th ed. St. Louis, Mo: Elsevier; 2019. Google Scholar
[2]
[2] Nojima K, Nagai H, Nishii Y, et al. Morphological evaluations in skeletal Class III malocclusion requiring maxillofacial surgery using orthognathic surgical analysis. Bull Tokyo Dent Coll [Internet]. 2002 [cited 2021 Feb 28];43(3):163–171. Google Scholar
[3]
[3] Nagasaka H, Sugawara J, Kawamura H, et al. “Surgery First” Skeletal Class III Correction Using the Skeletal Anchorage System. 2009;43(2):97–105. Google Scholar
[4]
[4] Sharma V, Tandon P, Yadav K. An overview of surgery-first approach: Recent advances in orthognathic surgery. J Orthodont Sci [Internet]. 2015 [cited 2022 May 6];4(1):9–12. Google Scholar
[5]
[5] Luther F, Morris DO, Hart C. Orthodontic preparation for orthognathic surgery: how long does it take and why? A retrospective study. British Journal of Oral and Maxillofacial Surgery [Internet]. 2003 [cited 2022 Apr 27];41(6):401–406. Google Scholar
[6]
[6] Liou EJW, Chen P-H, Wang Y-C, et al. Surgery-First Accelerated Orthognathic Surgery: Orthodontic Guidelines and Setup for Model Surgery. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery [Internet]. 2011 [cited 2022 Jan 24];69(3):771–780. Google Scholar
[7]
[7] Choi D-S, Garagiola U, Kim S-G. Current status of the surgery-first approach (part I): concepts and orthodontic protocols. Maxillofac Plast Reconstr Surg [Internet]. 2019 [cited 2021 July 31];41(10):10. Google Scholar
[8]
[8] Ko EW-C, Hsu SS-P, Hsieh H-Y, et al. Comparison of Progressive Cephalometric Changes and Postsurgical Stability of Skeletal Class III Correction With and Without Presurgical Orthodontic Treatment. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery [Internet]. 2011 [cited 2022 Jan 24];69(5):1469–1477. Google Scholar
[9]
[9] Sanborn RT. Differences Between the Facial Skeletal Patterns Of Class III Malocclusion and Normal Occlusion. Angle Orthod. 1955;25(4):208–222. Google Scholar
[10]
[10] Vu N-L, Nguyen T-TN, Le T-HT. Evaluating the Effectiveness of the Surgery-First Orthognathic Approach in Skeletal Class III Malocclusion Treatment Cases. Journal of International Dental and Medical Research [Internet]. 2025;18(1):317–322. Google Scholar
[11]
[11] Huang C, Hsu S-P, Chen Y-R. Systematic review of the surgery-first approach in orthognathic surgery. Biomed J [Internet]. 2014 [cited 2021 July 31];37(4):184–190. Google Scholar
[12]
[12] Liou EJW, Chen P-H, Wang Y-C, et al. Surgery-First Accelerated Orthognathic Surgery: Postoperative Rapid Orthodontic Tooth Movement. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery [Internet]. 2011 [cited 2022 Jan 24];69(3):781–785. Google Scholar
[13]
[13] Ko EW-C, Huang CS, Lo L-J, et al. Longitudinal Observation of Mandibular Motion Pattern in Patients With Skeletal Class III Malocclusion Subsequent to Orthognathic Surgery. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery [Internet]. 2012 [cited 2022 Jan 24];70(2):e158–e168. Google Scholar