Bài báo khoa học Tập 67 Số 9 25/09/2026

CẤY CHỈ TRONG ĐIỀU TRỊ MẤT NGỦ KHÔNG THỰC TỔN: TỔNG QUAN PHẠM VI

Lưu Việt Cường, Dương Thế Ngọc
DOI: 10.52163/yhc.v67i9.6751
15 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm các nghiên cứu trong nước về cấy chỉ trong điều trị mất ngủ không thực tổn và xác định một số khoảng trống bằng chứng cần được tiếp tục nghiên cứu.

Phương pháp: Tổng quan phạm vi được thực hiện theo định hướng PRISMA-ScR. Các bài báo toàn văn tiếng Việt về cấy chỉ trong điều trị mất ngủ không thực tổn công bố tại Việt Nam trong giai đoạn 5/2016-5/2026 được tìm kiếm trên cơ sở dữ liệu công bố khoa học và công nghệ Việt Nam, kết hợp tìm kiếm bổ trợ trên Google Scholar. Dữ liệu được tổng hợp bằng phương pháp mô tả định tính.

Kết quả: Có 9 tài liệu được xác định, trong đó 5 bài báo đáp ứng tiêu chuẩn lựa chọn. Các nghiên cứu chủ yếu là can thiệp lâm sàng cỡ mẫu nhỏ, sử dụng cấy chỉ đơn độc, so sánh với điện châm hoặc phối hợp với các phương pháp y học cổ truyền khác. Các chỉ số đánh giá thường được sử dụng gồm thời gian vào giấc, thời lượng ngủ, chất lượng giấc ngủ và điểm PSQI. Hầu hết nghiên cứu ghi nhận cải thiện các chỉ số giấc ngủ sau điều trị, tuy nhiên thiết kế nghiên cứu, phác đồ can thiệp và báo cáo an toàn còn chưa đồng nhất.

Kết luận: Bằng chứng trong nước bước đầu cho thấy cấy chỉ có thể hỗ trợ cải thiện một số chỉ số giấc ngủ ở người bệnh mất ngủ không thực tổn. Tuy nhiên, cần thêm các nghiên cứu lâm sàng có thiết kế chặt chẽ, cỡ mẫu lớn hơn, phác đồ chuẩn hóa và báo cáo an toàn đầy đủ hơn.

Tài liệu tham khảo
[1]
[1] Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số rối loạn tâm thần thường gặp (Ban hành kèm theo Quyết định số 2058/QĐ-BYT, ngày 14 tháng 5 năm 2020). Google Scholar
[2]
[2] Nguyễn Nhược Kim, Nguyễn Thị Thu Hà. Thất miên. Trong: Bệnh học Nội khoa Y học cổ truyền (sách đào tạo sau đại học). Nhà xuất bản Y học, Hà Nội, 2016, tr. 170-176. Google Scholar
[3]
[3] Bộ Y tế. Hướng dẫn quy trình kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh chuyên ngành Châm cứu (Ban hành kèm theo Quyết định số 792/QĐ-BYT, ngày 12 tháng 3 năm 2013). Google Scholar
[4]
[4] Nguyễn Tuyết Trang, Nguyễn Thị Bích Hằng, Bùi Tiến Hưng và cộng sự. Hiệu quả của phương pháp cấy chỉ catgut vào huyệt trong điều trị mất ngủ không thực tổn. Tạp chí Nghiên cứu Y học, 2020, 126 (2): 67-73. doi: 10.52852/tcncyh.v126i2.1561 Google Scholar
[5]
[5] Nguyễn Đức Minh, Nguyễn Vinh Quốc. Hiệu quả điều trị mất ngủ không thực tổn thể Tâm tỳ hư bằng phương pháp cấy chỉ kết hợp tập dưỡng sinh. Tạp chí Y học Việt Nam, 2021, 507 (1): 29-34. doi: 10.51298/vmj.v507i1.1312. Google Scholar
[6]
[6] Nguyễn Văn Toại. Tác dụng của phương pháp cấy chỉ trong điều trị mất ngủ không thực tổn. Tạp chí Nghiên cứu Y học, 2022, 158 (10): 212-220. doi: 10.52852/tcncyh.v158i10.1090. Google Scholar
[7]
[7] Lê Thị Thu Hằng, Bùi Tiến Hưng. Đánh giá tác dụng của cấy chỉ kết hợp viên Dưỡng tâm an thần trong điều trị mất ngủ không thực tổn. Tạp chí Y học Việt Nam, 2023, 532 (2): 109-113. doi: 10.51298/vmj.v532i2.7589. Google Scholar
[8]
[8] Bùi Quốc Hưng, Trần Thị Thu Hà, Phạm Thị Phương Thảo, Nguyễn Mạnh Hiếu. Đánh giá tác dụng của phương pháp cấy chỉ kết hợp xoa bóp bấm huyệt điều trị rối loạn giấc ngủ không thực tổn. Tạp chí Y Dược cổ truyền Việt Nam, 2025, 63 (4): 28-33. doi: 10.60117/vjmap.v63i04.436. Google Scholar
[9]
[9] Tricco A.C, Lillie E, Zarin W, O’Brien K.K, Colquhoun H, Levac D et al. PRISMA extension for scoping reviews: checklist and explanation. Ann Intern Med, 2018, 169 (7): 467-473. doi: 10.7326/M18-0850. Google Scholar
[10]
[10] Buysse D.J, Reynolds C.F, Monk T.H, Berman S.R, Kupfer D.J. The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Res, 1989, 28 (2): 193-213. doi: 10.1016/0165-1781(89)90047-4. Google Scholar